توسط سردبیر در
4

تغییر اندازه فونت:

  اعتصاب کارگران نفت جنوب 19  اردیبهشت 1308

عده زیادی از کارگران نفت در این اعتصاب شرکت داشتند که مدت سه روز طول کشید. اعتصاب برای اضافه دستمزد و تقلیل ساعات کار، بهبود شرایط کار و زندگی، به رسمیت شناختن اتحادیه و تعطیل اول ماه مه بود. قوای نظامی رضاشاه به سرکردگی سپهبد امیراحمدی به اشاره کمپانی نفت جنوب این اعتصاب را خاموش و بیش از 500 نفر از شرکت کنندگان آن را به نقاط دور دست تبعید کرد.

اعتصاب کارگران نفت کرمانشاه خرداد 1324

نخستين اعتصاب كارگران نفت كرمانشاه برای خواست كارگران افزايش حقوق 8 ساعت كار روزانه ، يك روز مرخصي در هفته, مرخصي ساليانه با حقوق ، به رسميت شناختن اتحاديه و برابري مزد، شرايط كار با كارگران خارجي بود. اين اعتصاب با فشار مدير انگليسي شركت در هم شكست و از مجموع 950 كارگر ايراني  400 نفر اخراج شدند.

اعتصاب کارگران نفت آغاجاری تیر 1325

اعتصاب کارگران آغاجاری و سپس اعتصاب مهم صد هزار نفری در آبادان و سایر نقاط خوزستان در تیر 1325 در موقع زمامداری قوام السلطنه (چند روز قبل از ورود لوئی سایان به ایران). ضمن تقاضاهای اقتصادی کارگران و مطالبه اجرای قانون کار مصوب، برکناری مصباح فاطمی ساتراپ خوزستان را، که عامل کمپانی نیز بود، خواستار شدند.

اعتصاب بزرگ کارگران ریسمانریسی سمنان سال1326

اعتصاب کارگران ریسمانریسی سمنان به دلیل تعطیلی کارخانه و در اعتراض به عدم پرداخت به موقع دستمزد کارگران صورت گرفت . این اعتصاب و در گیری کارگران با پلیس در محل کارخانه به کشته شدن 5 نفر و زخمی شدن تعدادی از کارگران انجامید .

اعتصاب 50 هزار نفری کارگران نفت جنوب در سال 1330

این اعتصاب آستانه ملی شدن صنایع نفت، در آستانه زمامداری دکتر محمد مصدق بوده است. این اعتصاب از طرف اکثر کارگران ایران، تهران، رشت و اصفهان و سایر نقاط کشور پشتیبانی شده و منجر به پیروزی کارگران نفت بندر معشور و عموم کارگران نفت، سپس منجر به ملی شدن صنایع نفت در سراسر کشور به وسیله پارلمان ایران گردید.

 اعتصاب کارگران نفت مسجد سلیمان و آغاجاری در تابستان و پائیز سال 1336

 کارگران نفت مسجد سلیمان و آغاجاری سلسله اعتصاب هائی را آغاز نمودند. کارگران خواهان اضافه دستمزد و به رسمیت شناختن حق اعتصاب بودند. بنا به درخواست روسای کنسرسیوم نفت، مقامات دولتی اعتصاب را غیر قانونی اعلام و سران اعتصاب را روانه زندان ساختند.

اعتصاب کارگران کارخانه های آجرپزی تهران و کارگران معادن رباط کریم سال 1336

کارگران کارخانه های آجرپزی تهران و کارگران معادن رباط کریم اعتصاب کردند. اعتصابیون به شرایط غیر قابل تحمل مسکن و تغذیه و پائین بودن سطح دستمزد ها معترض بودند.

اعتصاب کارگران کارخانه های مختلف اصفهان در سال 1337

 کارگران کارخانه های مختلف اصفهان به کرات دست به اعتصاب زدند. آنها به تاخیر در پرداخت حقوق، کمی جیره نان، نبودن لباس کار و همچنین نرسیدن به موقع مواد خام که منجر به تعطیل اجباری کارخانه و در نتیجه بیکار ماندن کارگران می شد، اعتراض می کردند. در این سال 500 نفر کارگران لوله نفت در جزیره خارک به عنوان اعتراض به شرایط سخت کار و زندگی دست از کار کشیدند.

اعتصاب پنج روزه کارگران بندر شاهپور 23 مهر 1337

 اعتصاب پنج روزه کارگران بندر شاهپور با موفقیت پایان یافت و کارگران که برای گرفتن اضافه دستمزد اعتصاب کرده بودند، کارفرمایان را وادار کردند که 20 ریال بر حقوق آنها بیفزایند. اعتصاب کارگران یکپارچه بود، به طوری که در دوران اعتصاب هشت کشتی در اسکله متوقف مانده و نتوانستند بار خود را تخلیه کنند.

 اعتصاب رانندگان 12 هزار تاکسی و اتومبیل تهران 23 فروردین ماه 1337

رانندگان 12 هزار تاکسی و اتومبیل در تهران اعتصاب مشهور خود را آغاز نمودند. این اعتصاب که با نظم و وحدت شایانی انجام گرفت، ضربه سنگینی بر رژیم کودتا وارد ساخت. به دستور منوچهر اقبال نخستین وزیر وقت عده ای از نمایندگان اعتصابیون را که در جلوی مجلس گرد آمده بودند دستگیر کردند.

اعتصاب کارگران کارخانه “ریسباف” اصفهان فروردین 1338

در فروردین 1338 کارگران کارخانه “ریسباف” اصفهان به عنوان اعتراض به تاخیر در پرداخت حقوق دست از کار کشیدند.

اعتصاب کارگران چاپخانه ها اردیبهشت 1338

کارگران چاپخانه ها، مبارزه در راه 50 درصد افزایش حقوق را بیش از پیش تشدید کردند و چون کارفرمایان از اجرای خواست آنان سرباز می زدند، کارگران تهدید به اعتصاب کردند و بالاخره 25 اردیبهشت موافقتنامه ای بین طرفین به امضاء رسید که به موجب آن قرار شد قانون کار در باره کارگران چاپخانه ها به موقع اجرا گذارده شود و %25 به مزد آنان افزوده گردد.

اعتصاب کارگران کوره پزخانه های تهران خرداد 1338

اعتصاب متحد و متشکل 30 هزار نفری کارگران کوره پزخانه های تهران ضربه مهلک به رژیم کودتا بود. کارگران کوره پزخانه ها علیرغم محیط ترور و اختناق که شاه بوجود آورده بود، برای احقاق حقوق خویش و نجات کودکان و زنانشان از چنگال گرسنگی و مرگ به پا خاستند. بلافاصله پس از آغاز اعتصاب دستگاه پلیس و نظامی شاه به حرکت در آمد. روزنامه “کیهان” در آن روز نوشت: “درست نیم ساعت از آغاز جنجال اعتصاب گذشته بود که مامورین انتظامی سررسیدند و در کارخانه ها نیروی امدادی شهربانی و افراد سازمان امنیت حاضر شدند.”

کارگران کوره پزخانه ها خواهان اضافه دستمزد به میزان 25 درصد بودند. به دستور شاه کارگران را به مسلسل بستند و در نتیجه 50 کشته و عده کثیری را زخمی کردند. مامورین سازمان امنیت صدها نفر از فعالین کارگران را روانه سیاهچالها نمودند. با وجود این رژیم کودتا مجبور به عقب نشینی در مقابل اراده کارگران گردید و پاره ای از خواستهای آنان برآورده شد.

کارگران کارخانه وطن اصفهان 23 خرداد 1338

1700 نفر کارگران کارخانه وطن اصفهان اعتصاب کرده و خواهان اضافه دستمزد شدند. ولی آنها هم مانند کارگران کوره پزخانه های تهران با سر نیزه سازمان امنیت و پلیس مواجه شدند و در نتیجه 10 نفر کارگر کشته و عده ای زخمی شدند.

در همان سال کارگران کارخانه های “پشمباف”، “شهناز” و “شهرضا” ی اصفهان اعتصاب کردند. کارگران کارخانه شهرضای اصفهان برای اجرای قانون کار به اعتصاب ایتالیائی (کم کاری) دست زدند که در نتیجه محصول کارخانه به نصف تقلیل یافت.

اعتصاب کارگران زن کارخانه شهناز 15 آبان 1338

کارگران زن از مدیریت کارخانه شهناز و همچنین از اداره کار اصفهان خواستند که طبق قانون کار حقوق آنان را تا 25 ریال که حداقل بود افزایش دهند (حقوق زنان 22- 25 ریال بود). سایر کارگران هم تقاضای اجرای مواد دهگانه قانون کار را داشتند. مدیریت کارخانه بلافاصله به سازمان امنیت مراجعه نمود. آنها دو نفر از کارگران را توقیف کردند. ولی روز بعد- 16 آبان – کارگران متحدا اعتصاب را آغاز نمودند. مامورین سازمان امنیت عده ای از کارگران را به عنوان “محرک” دستگیر و 18 نفر را به رفسنجان تبعید کردند. کارفرمایان 80 نفر را از کار اخراج نمودند. ولی این اقدام کارفرمایان و دولتیان نتوانست روح مبارزه کارگران را درهم شکند. در سال 1339 کارگران کارخانه “شهناز” به اعتصاب ایتالیائی (کم کاری) دست زدند. اعتصابیون خواهان تعیین حداقل دستمزد ها، پرداخت مستمری به کارگرانی که دارای اطفال زیاد هستند، برگشت مجدد کارگران اخراجی به کار، تامین مرخصی 12 روزه در سال با پرداخت حقوق و غیره بودند. نیروی ارتش محوطه کارخانه را اشغال نموده و رهبران اعتصاب را دستگیر نمودند. اما کارگران با اتحاد و یگانگی بی نظیری به اعتصاب ادامه دادند و بالاخره پیروز هم شدند. بعد از 6 روز اعتصاب هماهنگ، کارفرما مجبور به عقب نشینی شد.

اعتصاب کارگران ساختمانی سد دژ مهر 1339

کارگران ساختمانی سد دژ برای تامین اضافه دستمزد و تقلیل ساعات کار دست از کار کشیدند. و در دی ماه همان سال پس از حادثه انقجار در معدن زغال سنگ شمشک که منجر به قتل 21 نفر شد، کارگران، ماشین مهندس معدن را سنگباران کرده و به تظاهرات علیه ظلم کارفرمایان و دولتیان پرداختند.

اعتصاب کارگران اصفهان و تبریز اردیبهشت 1340

در جریان انتخابات دوره بیستم هنگامی که دولت عده ای از دانشجویان را زندانی کرد، کارگران اصفهان و تبریز و پاره ای دیگر از مراکز صنعتی به علامت اعتراض اعتصاب 24 ساعته اعلام نمودند.

اعتصاب کارگران کارخانه های “نختاب” و “شهناز” فروردین 1340

در اواخر فروردین 1340 کارگران کارخانه های “نختاب” و “شهناز” اصفهان به عنوان اعتراض به اخراج کارگران کار را تعطیل کردند. اعتصابیون در عین حال خواهان اضافه دستمزد بودند.

اعتصاب کارگران نفت مسجد سلیمان اردیبهشت 1340

در اردیبهشت 1340 کارگران نفت مسجد سلیمان اعتصاب کردند. در همان روزها 800 نفر راننده شرکت ملی نفت میتینگ همبستگی با کارگران اعتصابی تشکیل داده و طی قطع نامه ای خواهان تعیین حداقل دستمزد ها شدند.

اعتصاب کارگران کارخانه حریر بافی اصفهان  30 دی 1340

کارگران کارخانه حریر بافی اصفهان دست از کار کشیدند. کارگران مزبور علت اعتصاب خود را عدم اجرای خواستهای قانونی خود از طرف کارفرمای مربوطه اعلام داشتند.

اعتصاب کارگران ساختمانی تهران آبان 1341

کارگران ساختمانی تهران که وزارت کار از ثبت سندیکای آنان امتناع می کرد، خواستهای خود را طی قطعنامه ای به شرح زیر اعلام و اجرای آنرا خواستار شدند. در قطعنامه گفته می شد:

1- وزارت کار سندیکای صنفی ما را به رسمیت بشناسد،

2- با آنکه کارگران ایرانی در هر رشته از کارهای ساختمانی تخصص و تجربیات کافی دارند، مع الوصف عده ای خارجی که به کار گمارده شده اند موجب بیکاری استاد کاران ایران گردیده اند. ما جدا خواستار آنیم که از بنا و نجار و آراماتورها و متخصصین ایران استفاده شود.

3- قانون کار و قانون بیمه های اجتماعی و مزایای آن درباره کارگران ساختمانی اجرا شود.

4- حداقل دستمزد کارگران ساده و استادکاران ساختمانی بر اساس اشل متحرک تعیین گردد.

5- وزارت کار به منظور مشورت در باره بهبود وضع کار و زندگی به پیشنهادهای قانونی نمایندگان سندیکا توجه کند.

6- دولت به منظور جلوگیری از شدت بیکاری کارگران ساختمانی در فکر ایجاد کار بوده و در شروع کارهای نیمه تمام ساختمانهای دولتی اقدام نماید.”

اعتصاب کارگران کوره پزخانه ها تیر1341

25 هزار نفر کارگران کوره پزخانه ها در اعتراض نسبت به عدم اجرای قانون کار و استفاده از مزایای بیمه کارگران و حقوق عقب افتاده اعتصاب کردند .

اعتصاب کارگران کارخانه ریسندگی و بافندگی زاینده رود اصفهان 5 آبان 1342

کارگران کارخانه ریسندگی و بافندگی زاینده رود اصفهان به علامت اعتراض به عدم پرداخت حقوق سه ماهه دست به اعتصاب زدند و از خروج پارچه های تهیه شده از انبار کارخانه جلوگیری به عمل آوردند و برای احقاق حقوق و دریافت دستمزد معوقه کارخانه را اشغال نمودند.

مقایسه خواستهای مندرجه در این بیانیه با مطالبات مطروحه در قطعنامه شش ماده ای کنفرانس کار تهران، نه تنها نشان دهنده درک عمیق معضلات از جانب کارگران و رشد آگاهی سیاسی انان است، بلکه در عین حال مبین این نکته نیز هست که در نتیجه تشکل حتی در سندیکاهای دولتی می توان خواستهای منطقی کارگران را متحدا ارائه داد و زحمتکشان را در راه مبارزه برای اجرای آن متشکل ساخت.

11 خرداد 1343 کارگران کارخانه صنایع پشم اصفهان به عنوان اعتراض نسبت به عدم پرداخت 20 درصد سود کارگران دست از کار کشیدند.

اعتصاب شانزده هزار نفر از تاکسی رانان تهران 7 آذر 1343

اعتصاب شانزده هزار نفر از تاکسی رانان تهران، نقاب عوامفریبی را از چهره حکومت  بر درید. دولت وظیفه اعتصاب شکنی را به عهده گرفت و وسائط نقلیه ارتش و سایر سازمانهای دولتی را به جای تاکسی های اعتصابی به کار گمارد. سران سندیکای دولتی نقش دلالی دولت را به عهده گرفتند. ولی با وجود این اعتصاب سه روز با وحدت قابل تحسینی ادامه داشت و بالاخره نیز دولت و کارفرمایان تا اندازه ای عقب نشسته، روزانه ده تومان از نرخ اجاره بنفع تاکسی رانان کاستند.

   اعتصاب تاکسی رانان نشان داد که زحمتکشان می توانند از سندیکاهای دولتی به نفع اجرای خواست های اکثریت اعضاء آن استفاده نمایند. مسلما اگر تاکسی رانان در سندیکای دولتی متشکل نمی بودند، نمی توانستند خواست های خود را با 16 هزار تاکسی ران در میان گذارند، موافقت آنها را جلب و متوسل به حربه اعتصاب گردند.

اعتصاب کارگران کارخانه پشم اصفهان خرداد 1343

کارگران کارخانه پشم اصفهان به علت عدم آزادی تشکیل سندیکا، اجبارا در سندیکای دولتی گرد آمده و پیمان دست جمعی با کارفرما منعقد ساختند. ولی کارفرما از اجرای مواد پیمان سرپیچید، کارگران متفقا به این نتیجه رسیدند که اعتصاب را آغاز کنند. و چون متشکل بودند توانستند اراده خود را بر کارفرما تحمیل نمایند.

یک توضیح ضروری :

دوستان عزیز کارگر به ما کمک کنید تا بانک تمام اعتصابات مهم تاریخ کارگری ایران با جزییات تهیه شود . اگر درباره اعتصابی می دانید یا و یا می خواهید جزییات بیشتری به اعتصابات ذیل اضافه و یا اشتباهی را اصلاح فرمایید با ما تماس بگیرید. بخش بزرگی از متن اعتصاب های لیست اول از سایت راه توده اخذ و ادیت شده است که همین جا از زحمات شان تشکر می کنیم.


4 دیدگاه

  1. پارسا کرماشان در

    اعتصاب بزرگ کارگران پالایشگاه کرمانشاه در خرداد 1324(ژوئن 1945) از قلم افتاده است. این اعتصاب نخستین اعتصاب بزرگ پس از اعتصاب سال 1308 پالایشگاه آبادان و زمینه ساز اعتصاب آغاجاری و نیز تصویب قانون کار در اردیبهشت 1325 بوده است. برای اطلاعات بیشتر نک: خسروپناه، محمدحسین ، «اعتصاب در پالایشگاه نفت: کرمانشاه خرداد1324» ، در مجله گفتگو، ش61، اسفند1391، تهران، ص51-39.

  2. محمد عزیزالدین در

    با سلام و احترام در سال 1326 اعتصاب بزرگ کارگران ریسمانریسی سمنان در محل کارخانه و در گیری آنان با پلیس باعث کشته شدن 5 نفر و زخمی شدن تعدادی از کارگران انجامید .این اعتصاب به علت تعطیلی کارخانه و عدم پرداخت بموقع کارگران صورت پذیرفت

  3. بنیاد پاک در

    جناب محمد عزیزالدین
    با تشکر از همراهی و همدلی شما . اعتصاب کارگران ریسمانریسی سمنان در سال 26 به لیست اعتصابات اضافه شد .

دیدگاه خود را بنویسید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: