توسط سردبیر در
0

تغییر اندازه فونت:

مصوب 3/4/1354

با اعمال آخرین اصلاحات
فصل اول – تعاریف – کلیات
ماده 1 . به منظور اجراء و تعمیم و گسترش انواع بیمه هاي اجتماعی و استقرار نظام هماهنگ و
متناسب با برنامه هاي تأمین اجتماعی ، همچنین تمرکز وجوه و درآمدهاي موضوع قانون تأمین اجتماعی
« سازمان تأمین اجتماعی » و سرمایه گذاري و بهره برداري از محل وجوه و ذخائر، سازمان مستقلی به نام
نامیده می شود، تشکیل « سازمان « وابسته به وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی که در این قانون
م یگردد سازما ن داراي شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداري است و امور آن منحصرا طبق
اساسنامه ا ي که به تصویب هیأت وزیران می رسد، اداره خواهد شد.
تبصره 1. صندوق تأمین اجتماعی موضوع ماده 10 قانون تشکیل وزارت بهداري و بهزیستی ، مصوب
تیرماه 1355 در سازمان ادغام و کلیه وظایف و دارایی و مطالبات و دیون و تعهدات صندوق مذکور، به
سازمان منتقل می شود .
تبصره 2. کلیه واحدهاي اجرائی تأمین اجتماعی سازمان هاي منطقه ا ي بهداري و بهزیستی استان ها،
موضوع ماده 6 قانون تشکیل وزارت بهداري و بهزیستی مصوب تیرماه 1355 ، از سازمان هاي مذکور
منتقل می شود . « سازمان » منتزع و با کلیه وظایف و دارایی و مطالبات و دیون و تعهدات به
تبصره 3. کلیه کارکنان سازمان تأمین اجتماعی سابق که در اجراي ماده 6 قانون تشکیل وزارت بهداري
و بهزیستی به سازمان هاي منطقه ا ي بهداري و بهزیستی استان ها منتقل شده اند و همچنین کارمندانی که
توسط سازمان هاي مذکور به منظور انجام وظایف مربوط به تأمین اجتماعی در نواحی بهداري و
بهزیستی طبق آئین نامه استخدامی بیمه هاي اجتماعی استخدام شده و عملاً در کار تأمین اجتماعی
2
اشتغال دارند و کلیه حقوق و مزایاي خود را از محل اعتبارات پرسنلی و اد اري تأمین اجتماعی
دریافت می دارند به سازمان منتقل می شوند .
ماده 2. تعاریف :
بیمه شده شخصی است که راساً مشمول مقررات تأمین اجتماعی بوده و با پرداخت مبالغی به عنوان
حق بیمه حق استفاده از مزایاي مقرر در این قانون را دارد .
خانواده بیمه شده شخص یا اشخاصی هستند که به تبع بیمه شده از مزایاي موضوع این قانون استفاده
م یکنند .
کارگاه محلی است که بیمه شده به دستور کارفرما یا نماینده او در آن جا کار می کند .
کارفرما شخص حقیقی یا حقوقی است که بیمه شده به دستور یا به حساب او کار می کند. کلیه کسانی
که به عنوان مدیر یا مسئول عهده دار اداره کارگاه هستند نماینده کارفرما محسوب می شوند و کارفرما
مسئول انجام کلیه تعهداتی است که نمایندگان مزبور در قبال بیمه شده به عهده می گیرند .
مزد یا حقوق یا کارمزد در این قانون شامل هرگونه وجوه و مزایاي نقدي یا غیرنقدي مستمر است که
در مقابل کار به بیمه شده داده می شود .
حق بیمه عبارت از وجوهی است که به حکم این قانون و براي استفاده از مزایاي موضوع آن به
سازمان پرداخت می گردد .
بیماري ، وضع غیرعادي جسمی یا روحی است که انجام خدمات درمانی را ایجاب می کند یا موجب
عدم توانایی موقت اشتغال به کار می شود یا این که موجب هر دو در آن واحد می گردد .
حادثه از لحاظ این قانون اتفاقی است پیش بینی نشده که تحت تأثیر عامل یا عوامل خارجی در اثر
عمل یا اتفاق ناگهانی رخ می دهد و موجب صدماتی بر جسم یا روان بیمه شده می گردد .
3
غرامت دستمزد به وجوهی اطلاق می شود که در ایام بارداري ، بیماري و عدم توانایی موقت اشتغال به
کار و عدم دریافت مزد یا حقوق به حکم این قانون به جاي مزد یا حقوق به بیمه شده پرداخت
می شود .
وسائل کمک پزشکی (پروتز و اروتز) وسایلی هستند که به منظور اعاده سلامت یا براي جبران نقص
جسمانی یا تقویت یکی از حواس به کار م یروند .
کمک ازدواج مبلغی است که طبق شرایط خاصی براي جبران هزینه هاي ناشی از ازدواج ب ه بیمه شده
پرداخت می گردد .
کمک عائله مندي مبلغی است که طبق شرایط خاص در مقابل عائله مندي توسط کارفرما به بیمه شده
پرداخت می شود .
از کارافتادگی کلی عبارتست از کاهش قدرت کار بیمه شده به نحوي که نتواند با اشتغال به کار سابق یا
کار دیگري بیش از یک سوم از درآمد قبلی خود را به دست آورد .
از کارافتادگی جزئی عبارتست از کاهش قدرت کار بیمه شده به نحوي که با اشتغال به کار سابق یا کار
دیگر فقط قسمتی از درآمد خود را به دست آورد .
بازنشستگی عبارتست از عدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در این
قانون .
مستمري عبارت از وجهی است که طبق شرایط مقرر در این قانون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی
از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او براي تأمین معیشت بازماندگان وي به آنان پرداخت
می شود .
غرامت مقطوع نقص عضو مبلغی است که به طور یک جا براي جبران نقص عضو یا جبران تقلیل
درآمد بیمه شده به شخص او داده می شود .
کمک کفن و دفن مبلغ مقطوعی است که به منظور تأمین هزینه هاي مربوط به کفن و دفن بیمه شده در
مواردي که خانواده او این امر را به عهده می گیرند پرداخت می گردد .
4
ماده 3.تأمین اجتماعی موضوع این قانون شامل موارد زیر م یباشد :
حوادث و بیماري ها
بارداري
غرامت دستمزد
از کارافتادگی
بازنشستگی
مرگ
مقرري بیمه بیکاري
تبصره 1 : مشمولین این قانون از کمکهاي ازدواج و عائله مندي طبق مقررات مربوط برخوردار
خواهند شد .
تبصره 2 : ملاك تشخیص سن براي برخورداري از مزایاي قانون تأمین اجتماعی شناسنامه ا ي است که
در بدو بیمه شدن به سازمان تأمین اجتماعی ارائه شده یا می شود و هرگونه تغییراتی که پس از آن در
شناسنامه به عمل آید براي سازمان یاد شده معتبر نخواهد بود. افراد تحت تکفل بیمه شده نیز مشمول
این حکم خواهند بود .
ماده 4 : مشمولین این قانون عبارتند از :
افرادي که به هر عنوان در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار م یکنند .
سازمان تأمین اجتماعی مکلف است با استفاده از مقررات عام قانون تأمین اجتماعی صاحبان حرف و
مشاغل آزاد را به صورت اختیاري در برابر تمام یا قسمتی از مزایاي قانون تأمین اجتماعی بیمه نماید
چگونگی انجام بیمه و نرخ حق بیمه و همچنین میزان مزایاي مربوطه به موجب آئین نامه اي خواهد بود
که به تصویب هیأت دولت خواهد رسید .
5
تبصره 1 : بیمه شده مختار است که سطح درآمد ماهانه خود را که مبناي پرداخت حق بیمه قرار می گیرد
بین حداقل و حداکثر دستمزد قانونی انتخاب نماید .
تبصره 2 : از تاریخ تصویب این قانون مفاد بند ب و تبصره 3 ماده 4 قانون و همچنین آئین نامه مربوط
ملغی می گردد .
تبصره 3 : کلیه اتباع ایرانی اعم از شاغل و یا غیرشاغل در فعالیتهاي مختلف در خارج از کشور که
بیمه آنان با مقررات قانون تأمین اجتماعی و تغییرات بعدي آن مغایرت نداشته باشد می توانند بطور
اختیاري مشمول مقررات این قانون و آئین نامه هاي مربوط قرار گیرند، مشروط بر اینکه بیمه شده حق
بیمه خود را به طور منظم پرداخت نماید، بدیهی است سازمان در مورد این قبیل از بیمه شدگان مانند
سایر بیمه شدگان داخل کشور مکلف به ارائه خدمات و انجام تعهدات قانونی براساس آئین نامه و
مقررات مربوط در ایران خواهد بود .
دریافت کنندگان مستمریهاي بازنشستگی ، ازکارافتادگی ، و فوت .
تبصره 1 : مستخدمین وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکت هاي دولتی و مستخدمین مؤسسات وابسته به
دولت که طبق قوانین مربوط به نحوي از انحاء از موارد مذکور در ماده سه این قانون بهره مند می باشند
در سایر مواردي که قوانین خاص براي آنها وجود ندارد طبق آئین نامه ا ي که به پیشنهاد وزارت رفاه
اجتماعی و تأیید سازمان امور اداري و استخدامی کشور به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید تابع
مقررات این قانون خواهند بود .
تبصره 2 : مشمولین قانون استخدام نیروهاي مسلح و افزارمندان مشمول قانون تعاون و بیمه
بازنشستگی افزارمندان ارتش از شمول این قانون خارج بوده و تابع قانون و مقررات خاص خود
خواهند بود .
تبصره 3 : ملغی گردیده .
تبصره 4 : مشمولین قانون حمایت کارمندان در برابر اثرات ناشی از پیري و ازکارافتادگی و فوت
کماکان تابع مقررات قانون مذکور خواهند بود. مؤسسات مشمول قانون مذکور مکلفند با اعلام سازمان
تأمین خدمات درمانی حق بیمه درمانی سهم خود و بیمه شده را کسر و توسط صندوق حمایت مربوط
6
به سازمان نامبرده بپردازند. میزان حق بیمه درمانی موضوع این ماده تابع ضوابط و مقررات بیمه خدمات
درمانی موضوع قانون تأمین خدمات درمانی مستخدمین دولت است و نحوه وصول آن عیناً به ترتیبی
است که در قانون حمایت کارمندان در برابر اثرات ناشی از پیري و ازکارافتادگی و فوت پیش بینی شده
است .
تبصره 5  در مواردي که کارفرمایان موضوع بند( 4) ماده ( 2 (قانون تأمین اجتماعی مصوب
1354/4/3 اشخاص حقیقی باشند و همچنین مدیران اشخاص حقوقی غیردولتی می توانند با پرداخت
حق بیمه سهم بیمه شده و کارفرما به ترتیب مقرر در ماده ( 28 ) قانون مذکور و اصلاحات بعدي آن از
تاریخ اشتغال به کار در کارگاه در زمره مشمولین قانون مذکور قرار گیرند.
آئین نامه اجرائی این تبصره شامل نحوه احتساب سوابق خدمت و پرداخت حق بیمه هاي معوقه
بنا به پیشنهاد وزارت رفاه و تأمین اجتماعی به تصویب هیات وزیران خواهدرسید. (الحاقی به موجب
قانون اصلاح قانون تأمین اجتماعی و برخی قوانین مربوط به منظور تشویق کارفرمایان به تأدیه دیون
( معوقه سنواتی بابت حق بیمه و بیمه بیکاري کارکنان مصوب 87
ماده 5 :بیمه اتباع بیگانه که طبق قوانین و مقررات مربوط در ایران به کار اشتغال دارند تابع مقررات
این قانون خواهد بود مگر در موارد زیر :
در صورتی که بین دول متبوع آنا ن و دولت جمهوري اسلامی ایران موافقتنامه هاي دوجانبه یا
چندجانبه تأمین اجتماعی منعقد شده باشد که در این صورت طبق موافقتنامه عمل خواهد شد .
هر گاه تبعه بیگانه طبق گواهی مقامات صالح دولت متبوع خود در مدت اشتغال در ایران در کشور
خود یا در کشور دیگر در موارد پیش بینی شده در ماده 3 این قانون کلاً یا بعضاً بیمه شده باشند که در
این صورت در همان موارد از شمول مقررات این قانون معاف می باشند .
تبصره . حوادث ناشی از کار اتباع کشورهاي ملحق شده به مقاوله نامه شمارة ( 19 ) سازمان بین المللی
کار از شمول بند (ب ) مستثنی ‘م یباشد و نرخ و مأخذ حق بیمه طبق آئین نامه ا ي خواهد بود که توسط
سازمان تأمین اجتماعی تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید .
7
ماده 6 : اجراي هر یک از موارد مندرج در ماده سه این قانون درباره روستائیان و افراد خانواده آن ها
به تدریج در مناطق مختلف مملکت و به تناسب توسعه امکانات و مقدورات سازمان به پیشنهاد هیأت
مدیره و تصویب شوراي عالی سازمان باتوجه به ماده 117 این قانون خواهد بود .
ماده 7 : افراد شاغل در فعالیت هایی که تا تاریخ تصویب این قانون مشمول بیمه هاي اجتماعی نشده اند
به ترتیب زیر به پیشنهاد هیأت مدیره و تصویب وزیر رفاه اجتماعی مشمول مقررات این قانون قرار
خواهند گرفت .
موارد مذکور در بندهاي (ج  د  ه  و) ماده 3 این قانو ن به تدریج و با توجه به امکانات سازمان
، اجراء خواهد شد و در این صورت میزان حق بیمه با توجه به ماده 28 این قانون تا خاتمه سال 1354
%19 حقوق یا مزد و از اول سال 1355 معادل 21 % حقوق و یا مزد خواهد بود که در سال 1354
% کارفرما 13 % و بیمه شده 4% و دولت 2% و از سال 1355 کارفرما 14 % و بیمه شده % 5 و دولت 2
م یپردازند .
موارد مذکور در بندهاي الف و ب ماده 3 این قانون به تدریج و در صورتی اجراء خواهد شد که
سازمان وسایل و امکانات درمانی لازم را براي بیمه شدگان فراهم نموده باشد. الزام کارفرمایان یا
افرادي که به موجب این ماده مشمول مقررات این قانون می شوند به تأدیه حق بیمه از تاریخی است
که بیمه آنها از طریق انتشار آگهی در روزنامه و یا کتباً اعلام می شود .
ماده 8 : بیمه افراد و شاغلین فعالیت هایی که تا تاریخ تصویب این قانون به نحوي از انحاء مشمول
مقررات قانون بیمه هاي اجتماعی یا قانون بیمه هاي اجتماعی روستائیان قرار گرفته اند با توجه به
مقررات این قانون ادامه خواهد یافت .
تبصره : شرایط مربوط به ادامه تمام و یا قسمتی از بیمه هاي مقرر در این قانون براي کسانی که به
علتی غیر از علل مندرج در این قانون از ردیف بیمه شدگان خارج شوند به موجب آئین نامه مربوط
تعیین خواهد گردید و به هر حال پرداخت کلیه حق بیمه در این قبیل موارد به عهده بیمه شده خواهد
بود .
ماده 9 : ملغی شده است .
8
ماده 10 : از تاریخ اجراي این قانون سازمان بیمه هاي اجتماعی و سازمان بیمه هاي اجتماعی روستائیان
در سازمان تأمین اجتماعی ادغام می شوند و کلیه وظایف و تعهدات و دیون و مطالبات و بودجه و
دارایی و کارکنا ن آنها با حفظ حقوق و سوابق و مزایاي استخدامی خود که تا تاریخ تصویب و اجراي
آئین نامه موضوع ماده 13 این قانون معتبر خواهد بود به سازمان منتقل می گردند .
ماده 11 : و تبصره آ ن ملغی شده است .
مواد 12 الی 17 و 19 الی 27 به موجب لایحۀ قانونی اصلاح قانون تشکیل سازمان تأمین اجتماعی
1358 هیأت /6/ 1358 شوراي انقلاب و اساسنامۀ سازمان تأمین اجتماعی مصوب 10 /4/ مصوب 28
وزیران منسوخ گردیده است
ماده 18 : آئین نامه داخلی شوراي عالی سازمان پس از تصویب شورا به موقع اجرا گذارده خواهد شد .
فصل دوم – منابع درآمد – مأخذ احتساب حق بیمه و نحوه وصول آن
ماده 28 . منابع درآمد سازمان به شرح زیر می باشد .
حق بیمه از اول مهرماه تا پایان سال 1354 به میزان بیست و هشت درصد مزد یا حقوق است که هفت
درصد آن به عهده بیمه شده و هجده درصد به عهده کارفرما و سه درصد به وسیله دولت تأمین خواهد
شد .
درآمد حاصل از وجوه و ذخائر و اموال سازمان .
وجوه حاصل از خسارات و جریمه هاي نقدي مقرر در این قانون .
کمکها و هدایا .
تبصره 1. از اول سال 1355 حق بیمه سهم کارفرما بیست درصدمزد یا حقوق بیمه شده خواهد بود و
با احتساب سهم بیمه شدهو کمک دولت حق بیمه به سی درصد مزد حقوق افزایش می یابد .
9
تبصره 2. دولت مکلف است حق بیمه سهم خود را به طور یک جا در بودجه سالانه کل کشور منظور و
به سازمان پرداخت کند .
تبصره 3. سازمان باید حداقل هر سه سال یک بار امور مالی خود را با اصول محاسبات احتمالی تطبیق
و مراتب را به شورایعالی گزارش دهد .
ماده 29 . نه درصد از مأخذ محاسبه حق بیمه مذکور در ماده 28 این قانون حسب مورد براي تأمین
هزینه هاي ناشی از مواردمذکور در بندهاي الف و ب ماده 3 این قانون تخصیص م ییابد و بقیه به سایر
تعهدات اختصاص خواهد یافت .
تبصره . غرامت دستمزد ایام بیماري بیمه شدگان که از طرف کارفرما پرداخت نمی شود به عهده
سازمان است .
ماده 30 .غرامت دستمزد ایام بیماري بیمه شدگان که ازطرف کارفرما پرداخت نمی شود به عهده سازمان
م یباشد .
تبصره . ارزش مزایاي غیر نقدي مستمرمانند مواد غذایی  پوشاك و نظایر آن طبق آیین نامه ا ي که
به پیشنهاد هیأت مدیره به تصویب شوراي عالی خواهد رسید به طور مقطوعتعیین و حق بیمه از آن
دریافت می گردد .
ماده 31 . در مورد بیمه شدگانی که تمام یا قسمتی از مزد و درآمد آنها به وسیله مشتریان یا مراجعین
تأمین می شوددرآمد تقریبی هر طبقه یا حرفه مقطوعاً به پیشنهاد هیأت مدیره وتصویب شوراي عالی
تعیین و مأخذ دریافت حق بیمه قرار خواهد گرفت .
ماده 32 . در مورد بیمه شدگانی که کارمزد دریافت م یدارند حق بیمه به مأخذ کل درآمد ماهانه آنها
احتساب و دریافتمی گردد. این حق بیمه در هیچ مورد نباید از حق بیمه ا ي که به حداقل مزد کارگر
عادي تعلق می گیرد کمتر باشد .
ماده 33 . حق بیمه کارآموزان باید به نسبت مزدیا حقوق آنها پرداخت شود و در هر حال میزان حق
بیمه در این موردنباید از میزانی که به حداقل مزد یا حقوق تعلق می گیرد کمتر باشد.در صورتی که مزد
10
یا حقوق کارآموزان کمتر از حداقل دستمزد باشد پرداخت مابه التفاوت حق بیمه سهم کارآموز به عهده
کارفرما خواهد بود .
ماده 34 . در صورتی که بیمه شده براي دو یاچند کارفرما کار کند هر یک از کارفرمایان مکلفند به
نسبت مزد یا حقوقی که می پردازند حق بیمه سهم بیمه شده را از مزد یا حقوقاو کسر و به انضمام سهم
خود به سازمان پرداخت نمایند .
ماده 35 . سازمان می تواند در موارد لزوم با تصویب شوراي عالی سازمان مزد یا حقوق بیمه شدگان
بعضی از فعالیت ها راطبقه بندي نماید و حق بیمه را به مأخذ درآمد مقطوع وصول و کمکهاي نقدي را
بر همان اساس محاسبه و پرداخت نماید .
ماده 36 . کارفرما مسئول پرداخت حق بیمه سهم خود و بیمه شده به سازمان می باشد و مکلف است در
موقع پرداخت مزد یا حقوق و مزایا سهم بیمه شده را کسر نموده و سهم خود را بر آن افزوده به
سازمان تأدیه نماید. در صورتی که کارفرما از کسرحق بیمه سهم بیمه شده خودداري کند شخصاً
مسئول پرداخت آ ن خواهدبود، تأخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه یا عدم پرداخت آن رافع مسئولیت و
تعهدات سازمان در مقابل بیمه شده نخواهد بود .
تبصره . بیمه شدگانی که تمام یا قسمتی از درآمد آنها به ترتیب مذکور در ماده 31 این قانون تأمین
می شودمکلفند حق بیمه سهم خود را براي پرداخت به سازمان ب ه کارفرماتأدیه نمایند ولی در هر حال
کارفرما مسئول پرداخت حق بیمه خواهدبود .
ماده 37 . هنگام نقل و انتقال عین یا منافع موسسات و کارگاه هاي مشمول این قانون اعم از این که
انتقالبه صورت قطعی  شرطی  رهنی  صلح حقوق یا اجاره باشد و اعم از این که انتقال به طور
رسمی یا غیر رسمی انجام بگیرد انتقالگیرنده مکلف است گواهی سازمان را مبنی بر نداشتن بدهی
معوق بابت حق بیمه و متفرعات آ ن از انتقال دهنده مطالبه نماید.دفاتراسناد رسمی مکلفند در موقع تنظیم
سند از سازمان راجع به بدهی واگذارکننده استعلام نمایند در صورتی کهسازمان ظرف 15 روز از تاریخ
ورود برگ استعلام به دفتر سازمان پاسخی به دفترخانه ندهددفترخانه معامله را بدون مفاصاحساب
ثبت خواهد کرد. در صورتی کهبنا به اعلام سازمان واگذارکننده بدهی داشته باشد می تواند باپرداخت
بدهی معامله را انجام دهد بدون این که پرداخت بدهی حق واگذارکننده را نسبت به اعتراض به
11
تشخیص سازمان و رسیدگی بهمیزان حق بیمه ساقط کند.در صورت انجام معامله بدون ارائه
گواهی مذکور انتقال دهنده و انتقال گیرنده براي پرداخت مطالبات س ازمان داراي مسئولیت تضامنی
خواهند بود.وزارتخانه ها و موسسات و شرکت هاي دولتی همچنین شهرداري ها و اتاق هاي اصناف و
سایر مراجع ذیربط مکلفند در موقع تقاضاي تجدید پروانه کسب یا هر نوع فعالیت دیگرمفاصاحساب
پرداخت حق بیمه را از متقاضی مطالبه نمایند. در هر حال تجدید پروانه کسب موکول به ارائه
مفاصاحساب پرداخت حق بیمه م یباشد .
تبصره – سازمان مکلف است حداکثر پس از یک ماه از تاریخ ثبت تقاضا مفاصاحساب صادر و به
تقاضاکننده تسلیم نماید .
ماده 38 – در مواردي که انجام کار به طور مقاطعه به اشخاص حقیقی یا حقوقی واگذار می شود
کارفرما باید در قراردادي که منعقد می کند مقاطعه کار را متعهد نماید که کارکنان خود و همچنین
کارکنان مقاطعه کاران فرعی را نزد سازمان بیمه نماید و کل حق بیمه را به ترتیب مقرر در ماده 28 این
قانون بپردازد. پرداخت پنج درصد بهاي کل کار مقاطعه کار از طرف کارفرما موکول به ارائه
مفاصاحساب از طرف سازمان خواهد بود. در مورد مقاطعه کارانی که صورت مزد و حق بیمه کارکنان
خود را در موعد مقرر به سازمان تسلیم و پرداخت می کنند معادل حق بیمه پرداختی بنا به درخواست
سازمان از مبلغ مذکور آزاد خواهد شد. هر گا ه کارفرما آخرین قسط مقاطعه کاررا بدون مطالبه
مفاصاحساب سازمان بپردازد مسئول پرداخت حق بیمه مقرر و خسارات مربوط خواهد بود و حق دارد
وجوهی را که از این بابت به سازمان پرداخته است از مقاطعه کار مطالبه و وصول نماید، کلیه
وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکت هاي دولتی همچنین شهرداري ها و اتاق اصناف و مؤسسات غیر
دولتی و مؤسسات خیریه و عام المنفعه مشمول مقررات این ماده می باشند .
تبصره . کلیه کارفرمایان موضوع این ماده و ماده 29 قانون بیمه هاي اجتماعی سابق مکلفند، مطالبات
سازمانتأمین اجتماعی از مقاطعه کاران و مهندسین مشاوري که حداقل یکسال از تاریخ خاتمه ، تعلیق و یا
فسخ قرارداد آنان گذشته و در این فاصله جهت پرداخت حق بیمه کارکنان شاغل در اجراي قرارداد و
ارائه مفاصاحساب سازمان تأمین اجتماعی مراجعه ننموده اند را ضمن اعلام فهرست مشخصات
مقاطعه کاران و مهندسین مشاور از محلپنج درصد کل کار و آخرین قسطنگهداري شده به این سازمان
پرداخت نمایند. میزان حق بیمه پس از قطعی شدن طبق قانون و براساس آراء هیأت تجدید نظر
12
موضوع ماده 44 قانون تأمین اجتماع ی و ابلاغ مجدد به پیمانکار جهت پرداخت بدهی حق بیمه ظرف 20
روز از تاریخ ابلاغ توسط سازمان تأمین اجتماعی اعلام خواهد شد .
نحوه اجراي تبصره به موجب آئین نامه ا ي خواهد بود که توسط سازمان تأمین اجتماعی تهیه و به
تصویب هیأت وزیران م یرسد .
ماده 39 . کارفرما مکلف است حق بیمه مربوط به هر ماه را حداکثر تا آخرین روز ماه بعد به سازمان
بپردازد. همچنین صورت مزد یا حقوق بیمه شدگان را به ترتیبی که در آئین نامه طرز تنظیم و ارسال
صورت مزد که به تصویب شوراي عالی سازمان خواهد رسید به سازمان تسلیم نماید. سازمان حداکثر
ظرف شش ما ه از تاریخ دریافت صورت مزد اسناد و مدارك کارفرما را موردرسیدگی قرار داده و در
صورت مشاهده نقص یا اختلاف یا مغایرت به شرح ماده 100 این قانون اقدام و مابه التفاوت را
وصول م ینماید. هر گاه کارفرما از ارائه اسناد و مدارك امتناع کندسازمان مابه التفاوت حق بیمه را رأساً
تعیین و مطالبه و وصول خواهد کرد .
ماده 40 .در صورتی که کارفرما از ارسال صورت مزد مذکور در ماده 39 این قانون خودداري کند
سازمان می تواند حق بیمه را رأساً تعیین و از کارفرما مطالبه و وصول نماید
ماده 41 . در مواردي که نوع کار ایجاب کند سازمان م یتواند به پیشنهاد هیأت مدیره و تصویب شوراي
عالی سازمان نسبت مزد را به کل کار انجام یافته تعیین و حق بیمه متعلق را به همان نسبت مطالبه و
وصول نماید .
ماده 42 . در صورتی که کارفرما به میزان حق بیمه و خسارات تأخیر تعیین شده از طرف سازمان
معترض باشد می تواندظرف سی روز از تاریخ ابلاغ ، اعتراض خود را کتباً به سازمان تسلیم نماید.
سازمان مکلف است اعتراض کارفرما را حداکثر تا یکماه پس از دریافت آن در هیأت بدوي تشخیص
مطالبات مطرح نماید در صورتعدم اعتراض کارفرما ظرف مدت مقرر تشخیص سازمان قطعی و
میزان حق بیمه و خسارات تعیین شده طبق ماده 50 این قانون وصول خواهدشد .
ماده 43 . هیأت هاي بدوي تشخیص مطالبات سازمان از افرادزیر تشکیل می گردند .
نماینده وزارت رفاه اجتماعی که ریاست هیأت را به عهده خواهد داشت .
13
یکنفر به عنوان نماینده کارفرما به انتخاب اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در مورد بازرگانان و
صاحبان صنایع یا یکنفر نماینده صنف مربوط به معرفی اتاق اصناف در مورد افراد صنفی و صاحبان
حرف و مشاغل آزاد .
یکنفر به انتخاب شوراي عالی تأمین اجتماعی .
نماینده کارگران در مورد کارگران مشمول قانون تأمین اجتماعی به انتخاب وزیر رفاه اجتماعی .
آراء هیأت هاي بدوي در صورتی که مبلغ مورد مطالبه سازمان بابت اصل حق بیمه یک میلیون و پانصد
هزار ریال یا کمتر باشدو یا این که در موعد مقرر مورد اعتراض واقع نشود قطعی و لازم الاجراخواهد
بود. در صورتی که مبلغ مورد مطالبه بیش از یک میلیون و پانصد هزار ریال باشد کارفرما و سازمان
ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ واقعی یا قانونی رأي هیأت بدوي حق تقاضاي تجدیدنظر خواهند داشت .
ماده 44 . هیأت هاي تجدید نظر تشخیص مطالبات درمراکز استانها با شرکت افراد زیر تشکیل می شود .
نماینده وزارت رفاه اجتماعی که ریاست هیأت را به عهده خواهد داشت .
یکنفر از قضات دادگستري به انتخاب وزارت دادگستري .
یکنفر به انتخاب شوراي عالی تأمین اجتماعی .
نماینده سازمان به انتخاب رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان .
یکنفر به عنوان نماینده کارفرما به انتخاب اتا ق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در مورد بازرگانان و
صاحبان صنایع یا یک نفر نماینده اتاق اصناف در مورد افراد صنفی و صاحبان حرف و مشاغل آزاد .
آراء هیأت تجدید نظر قطعی و لازم الاجرا است .
تبصره . هیأت هاي بدوي و تجدید نظر تاریخ رسیدگی را به کارفرما ابلاغ خواهند کرد و حضور کارفرما
براي اداي توضیحاتبلامانع است .
14
ماده 45 . نحوه تسلیم اعتراض ودرخواست تجدید نظر و تشکیل جلسات هیأت ها و ترتیب رسیدگی
و صدوررأي و ابلاغ ب ه موجب آئین نامه ا ي خواهد بود که به پیشنهاد هیأتمدیره سازمان ب ه تصویب
شوراي عالی سازمان خواهد رسید .
ماده 46 . سازمان می تواند به درخواست کارفرما بدهی او را حداکثر تا سی و شش قسط ماهانه تقسیط
نماید و در این صورت کارفرما باید معادل دوازده درصد در سال نسبت به مانده بدهی خود بهره به
سازمان بپردازد. در صورتی که کارفرما هر یک از اقساط مقرر را در رأس موعد پرداخت نکند بقیه
اقساط تبدیل به حال شده و طبق ماده 50 این قانون وصول خواهد شد .
ماده 47 . کارفرمایان مکلفند صورت مزد و حقوق و مزایاي بیمه شدگان همچنین دفاتر و مدارك لاز م را
در موقع مراجعه بازرس سازمان در اختیار او بگذارند. بازرسان سازمان می توانند از تمام یاقسمتی از
دفاتر و مدارك مذکور رونوشت یا عکس تهیه و براي کسب اطلاعات لازم به هر یک از رؤسا و
کارمندان و کارگرانکارگاه و مراجع ذیربط مراجعه نمایند. بازرسان سازمان حق دارند کارگاه هاي
مشمول قانون را مورد بازرسی قرار دهند وداراي همان اختیارات و مسئولیت هاي مذکور در مواد 52 و
53 قانون کار خواهند بود. نتیجه بازرسی حداکثر ظرف یکماه از طرف سازمان به کارفرما اعلام خواهد
شد .
ماده 48 . از تاریخی که سازمان با توجه به ماده 7 این قانون گروه جدیدي را مشمول بیمه اعلام نماید
ملزم به انجام تعهدات قانونی طبق مقررات نسبت به بیمه شدگان خواهد بودوکارفرمایان موظفند حق
بیمه را از همان تاریخی که گروه مزبور مشمول بیمه اعلام شده است به سازمان بپردازند .
تبصره . در صورت عدم ارسال صورت مزد در موعد مقرر از طرف کارفرما سازمان می تواند مزد یا
حقوق بیمه شدگان را براساس مأخذي که طبق ماده 40 این قانون مبناي تعیین حق بیمه قرار گرفته است
احتساب و مأخذ پرداخت مزایاي نقدي قرار دهد.درمواردي که تعیین مزد یا حقوق بیمه شده به طریق
مذکور میسر نباشدسازمان می تواند مزایاي نقدي را به مأخذ حداقل مزد یا حقوق به طور علی الحساب
پرداخت نماید .
ماده 49 . مطالبات سازمان ناشی از اجراي این قانون درعداد مطالبات ممتاز می باشد .
15
ماده 50 . مطالبات سازمان بابت حق بیمه و خسارات تأخیر و جریمه هاي نقدي که ناشی از اجراي این
قانون یا قوانین سابق بیمه هاي اجتماعی و قانون بیمه هاي اجتماعی روستائیان باشد،همچنین هزینه هاي
انجام شده طبق مواد 66 و 90 خسارات مذکور درمواد 98 و 100 این قانون در حکم مطالبات مستند
به اسناد لازم الاجرابوده و طبق مقررات مربوط به اجراي مفاد اسناد رسمی به وسیله مأمورین اجراي
سازمان قابل وصول می باشد. آئین نامه اجرائی این ماده حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این
قانون از طرف سازمان تهیه و پس از تصویب وزارت رفاه اجتماعی و وزارت دادگستري به موقع اجراء
گذارده خواهد شد. تا تصویب آئین نامه مزبور مقررات این ماده توسط مأمورین اجراي احکام محاکم
دادگستري براساس آئین نامه ماده 35 قانون بیمه هاي اجتماعی اجراء خواهد شد .
فصل سوم – مقرات مالی
ماده 51 .هیأت مدیره مکلف است تا اول دي ما ه هر سال بودجه کل سازمان را براي سال بعد تنظیم و
بهشوراي عالی سازمان پیشنهاد نماید، شوراي عالی سازمان مکلف است حداکثر تا پانزدهم اسفندماه
بودجه سال بعد را تصویبو به هیأت مدیره ابلاغ نماید .
تبصره . سهم سازمان تأمین خدمات درمانی از بابت هزینه هاي ناشی از بندهاي الف و ب ماده 3 این
قانون به ترتیب مقرر در ماده 29 باید در بودجه سازمان مشخص گردد .
ماده 52 . مانده درآمد پس از وضع مخارج و کلیه درآمدهاي حاصل از خسارات و زیان دیرکرد و بهره
سپرده ها و سود اوراق بهادار و سود سرمایه گذاري ها و درآمد حاصل از فروش و یا واگذاریو یا
بهره برداري از اموال سازمان کلاً به حساب ذخائر منظورخواهد شد .
تبصره 1.شوراي عالی سازمان هر سال به پیشنهاد هیأت مدیره از محل ذخایر مبلغی جهت خرید اموال
غیرمنقول و ایجاد ساختمان هایا تأسیسات و تجهیزات جدید که اعتبار آن در بودجه سازمان تأمین نشده
باشد تخصیص خواهد داد .
تبصره 2 – ایجاد تاسیسات درمانی به پیشنهاد سازمان تامین خدمات درمانی و تایید هیات مدیره
سازمان و تصویب شورایعالی از محل ذخایر صندوق صورت خواهد گرفت و با حفظ مالکیت سازمان
در اختیار سازمان تامین خدمات درمانی گذارده خواهد شد.
16
ماده 53 .ذخایر سازمان نزد بانک رفاه کارگران متمرکز خواهدشد بانک مذکور ذخایر مزبور را تحت
نظر هیأتی با تصویب شوراي عالی سازمان به کار خواهد انداخت .
فصل چهارم : حوادث و بیماریها و بارداري
ماده 54 .بیمه شدگان و افراد خانواده آنها از زمانی که مشمول مقررات این قانون قرار می گیرنددر
صورت مصدوم شدن بر اثر حوادث یا ابتلاء به بیماري می تواننداز خدمات پزشکی استفاده نمایند.
شامل کلیه اقدامات درمانی سرپایی  « که به عهدهسازمان تأمین خدمات درمانی است » خدمات پزشکی
بیمارستانی تحویل داروهاي لازم و انجام آزمایشات تشخیص طبی می باشد .
ماده 55 .خدمات درمانی موضوع این قانون به دو صورت انجام م یگیرد .
الف :اولویت درمان به روش درمان مستقیم داده شود .
ب . استفاده از روش درمان غیرمستقیم با اختیار و تشخیص وزارت بهداري و بهزیستی به موجب
آئین نامه ا ي خواهد بود که وزارت بهداري و بهزیستی ظرف مدت 15 روز پس از تصویب این
ماده واحده تهیه و به مرحله اجرا درخواهد آمد .
ماده 56 . به منظور توان بخشی ، ترمیم و تجدید فعالیت بیمه شدگان آسیب دیده که قدرت کار اولیه خود
براي اشتغال آنها به کارهاي مناسب دیگر طبق « سازمان تأمین خدمات درمانی « را از دست داده اند
آئین نامه هائی که از طرف شوراي فنی سازمان مذکورپیشنهاد و به تصویب شوراي عالی سازمان خواهد
رسید از طریق مؤسسات حرفه ا ي معلولین اقدام خواهد نمود .
ماده 57 در صورتیکه معالجه بیمار مستلزم انتقال او ازروستا یا از شهرستان به شهرستان دیگر باشد
پیشنهاد و به « سازمان تأمین خدمات درمانی » ترتیب نقل و انتقال طبق ضوابطی خواهد بود که از طرف
تصویب شوراي فنی سازمان مذکور می رسد .
ماده 58 .افراد خانواده بیمه شده که از کمکهاي مقرر در ماده 54 ای ن قانون استفاده می کنند عبارتند از :
17
همسر بیمه شده .
شوهر بیمه شده در صورتی که معاش او توسط بیمه شده ز نتأمین می شود و سن او از شصت سال
متجاوز باشد یا طبق نظرکمیسیون پزشکی موضوع ماده 91 این قانون ازکارافتاده شناخته شود .
ماده 59 .بیمه شدگانی که تحت معالجه و یا درمانهاي توانبخشی قرار می گیرند و بنا به تشخیص
موقتاً قادر به کار نیستند به شرط عدم اشتغال به کار و عدم دریافت مزد « سازمان تأمین خدمات درمانی »
یا حقوق استحقاق دریافت غرامت دستمزد را با رعایت شرایط زیر خواهند داشت :
بیمه شده بر اثر حوادث ناشی از کار و غیر ناشی از کاریا بیماریهاي حرفه ا ي تحت درمان قرار گرفته
باشد .
در صورتیکه بیمه شده به سبب بیماري و طبق گواهی پزشکاحتیاج به استراحت مطلق یا بستري شدن
داشته باشد و در تاریخ اعلام بیماري مشغول به کار بوده و یا در مرخصی استحقاقی باشد .
ماده 60 .حوادث ناشی از کار حوادثی است که در حین انجام وظیفه و به سبب آن براي بیمه شده اتفاق
م یافتد. مقصوداز حین انجام وظیفه تمام اوقاتی است که بیمه شده در کارگاهیا مؤسسات وابسته یا
ساختمانها و محوطه آ ن مشغول کار باشدو یا به دستور کارفرما در خارج از محوطه کارگاه عهده دار
انجام مأموریتی باشد. اوقات مراجعه به درمانگاه و یا بیمارستان و یا براي معالجات درمانی و توانبخشی
و اوقات رفت و برگشت بیمه شده از منزل به کارگاه جزء اوقات انجام وظیفه محسوب م یگردد مشروط
بر اینکه حادثه در زمان عادي رفت و برگشت به کارگاه اتفاق افتاده باشد حوادثی که براي بیمه شده
حین اقدام براي نجات سایر بیمه شدگان و مساعدت به آنان اتفاق می افتد حادثه ناشی از کار محسوب
می شود .
ماده 61 .بیماریهاي حرفه اي به موجب جدولی که به پیشنهاد هیأت مدیره به تصویب شوراي عالی
سازمان خواهد رسید تعیین م یگردد مدت مسئولیت سازمان تأمین خدمات درمانی نسبت به درمان
هریک از بیماریهاي حرفه ا ي پس از تغییر کار بیمه شدهبه شرحی است که در جدول مزبور قید
می شود .
ماده 62 : مدت پرداخت غرامت دستمزد ایام بیماري و میزان آن بشرح زیر می باشد :
18
غرامت دستمزد از اولین روزي که بیمه شده بر اثر حادثه یا بیماري حرفه ا ي و به موجب تشخیص
سازمان تأمین خدمات درمانی قادر به کار نباشد پرداخت خواهد شد. در مواردي کهعدم اشتغال به کار
و معالجه به سبب بیماري باشد در صورتی که بیمار در بیمارستان بستري نشود غرامت دستمزد از روز
چهارم پرداخت خواهد شد .
پرداخت غرامت دستمزد تا زمانی که بیمه شده به تشخیص سازمان تأمین خدمات درمانی قادر به کار
نبوده و به موجب مقررات این قانون از کارافتاده شناخته نشده باشد ادامه خواهد یافت .
غرامت دستمزد بیمه شده اي که داراي همسر یا فرزند یا پدرو مادر تحت تکفل باشد به میزان سه
چهارم آخرین مزد یا حقو قروزانه او پرداخت م یگردد .
غرامت دستمزد بیمه شده ا ي که همسر یا فرزند یا پدر و مادرتحت تکفل نداشته باشد معادل دو سوم
آخرین مزد یا حقوق روزانه او می باشد مگر اینکه بیمه شده به هزینه سازمان تأمین خدمات درمانی
بستري شود که در اینصورت غرامت دستمزد معادل یک دوم آخرین مزد یا حقوق روزانه وي خواهد
بود .
هرگاه سازمان تأمین خدمات درمانی بیمه شده ا ي را براي معالجه به شهرستان دیگري اعزام دارد و درمان
او را به طورسرپائی انجام دهد علاوه بر غرامت دستمزد متعلق معادل صددر صد غرامت دستمزد روزانه
ه م بابت هزینه هر روز اقامت اوپرداخت خواهد شد. در صورتی که به تشخیص پزشک معالج مادام که
بیمار احتیاج به همراه داشته باشد علاوه بر مخارج مسافرت معادل پنجاه درصد حقوق یا دستمزد
بیمه شده نیز به همراه بیمار از طرف سازمان پرداخت خواهد شد .
ماده 63 .در مورد بیماریها یا حوادث آخرین مزد یا حقوق روزانه بیمه شده به منظور محاسبه غرامت
دستمزد ایام بیماري عبارت است از جمع کل دریافتی بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت شده
است در آخرین 90 روز قبل از شروع بیماري تقسیم به روزهاي کار و در مورد بیمه شدگانی که کارمزد
دریافت می کنندآخرین مزد عبارت است از جمع کل دریافتی بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت
شده است در آخرین 90 روز قبل ازشروع بیماري تقسیم بر 90 مشروط بر اینکه غرام ت دستمزد
این مبلغ از غرامت دستمزدي که به حداقل مزد کارگر عادي تعلق می گیرد کمتر نباشد. در صورتی که
بیمه شده دریافت کننده کارمزدظرف سه ماه مذکور مدتی از غرامت دستمزد استفاده کرده باشدمتوسط
19
دستمزدي که مبناي محاسبه غرامت دستمزد مذکور قرارگرفته است به منزله دستمزد روزانه ایام بیماري
تلقی و در محاسبه منظور خواهد شد .
ماده 64 .در مواردي که کارفرمایان طبق قوانین و مقررات دیگري مکلف باشند حقوق یا مزد
بیمه شدگان بیمار خود را پرداختنمایند سازمان تأمین خدمات درمانی فقط عهده دار معالجه آنها طبق
مقررات این قانون خواهد بود
تبصره .در مواردي که کارفرمایان طبق قوانین دیگري مکلف باشند حقوق کارگران مسلول خود را
پرداخت نمایند سازمان فقط عهده دار معالجه آنها طبق مقررات این قانون خواهد بود .
ماده 65 .در صورت وقوع حادثه ناشی از کار کارفرما مکلف است اقدامات لازم اولیه را براي جلوگیري
از تشدید وضع حادثه دیده به عمل آورده و مراتب را ظرف سه روز اداري کتباً به اطلاع سازمان برساند.
در صورتی که کارفرما بابت اقدامات اولیه مذکور متحمل هزینه ا ي شده باشد سازمان تأمین خدمات
درمانی هزینه هاي مربوطه را خواهد پرداخت .
ماده 66 . در صورتی که ثابت شود وقوع حادثه مستقیماً ناشی از عدم رعایت مقررات حفاظت فنی و
بروز بیماري ناشی از عدم رعایت مقررات بهداشتی و احتیاط لازم از طرف کارفرما یا نمایندگان او بوده
سازمان تأمین خدماتی درمانی و سازمان هزینه هایمربوط به معالجه و غرامات و مستمري ها و غیره را
پرداخته و طبق ماده 50 این قانون از کارفرما مطالبه و وصول خواهدنمود .
تبصره . مقصر می تواند با پرداخت معادل د ه سال مستمري موضوع این ماده ب ه سازمان از این بابت
بري الذمه شود .
تبصره : هر گاه بیمه شده مشمول مقررات مربوط به بیمه شخص ثالث باشد در صورت وقوع حادثه
سازمان و سازمان تأمین خدمات درمانی و یا شخصاً کمکهاي مقرر در این قانون را نسبت ب ه بیمه شده
انجام خواهند داد و شرکتهاي بیمه موظفند خسارات وارده به سازمان ها را در حدود تعهدات خود
نسبت به شخص ثالث بپردازند .
ماده 67 بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد در صورتی کهظرف یکسال قبل از زایمان سابقه پرداخت
حق بیمه شصت روزرا داشته باشد می تواند بشرط عدم اشتغال به کار از کمک بارداري استفاده نماید.
20
کمک بارداري دو سوم آخرین مزد یا حقوق بیمهشده طبق ماده 63 می باشد که حداکثر براي مدت
دوازده هفته جمعاً قبل و بعد از زایمان بدون کسر سه روز اول پرداخت خواهدشد .
ماده 68 .بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد در صورتی کهدر طول مدت یکسال قبل از وضع حمل حق
بیمه شصت روز راپرداخته باشد از کمکها و معاینه هاي طبی و معالجات قبل اززایمان و حین زایما ن و
بعد از وضع حمل استفاده خواهد کرد.سازمان تأمین خدمات درمانی بنا به درخواست بیمه شده
م یتواندبه جاي کمکهاي مذکور مبلغی وجه نقد به بیمه شده پرداخت نماید، مبلغ مزبور در آئین نامه ا ي
که از طرف هیأت مدیره تأمین خدمات درمانی تهیه و به تصویب شوراي عالی سازمان م یرسد تعیین
خواهد شد .
ماده 69 .در صورتی که بیمه شده زن و یا همسر بیمه شده مرد به بیماریهایی مبتلا شود که شیر دادن
براي طفل او زیان آورباشد یا پس از زایمان فوت شود شیر مورد نیاز تا 18 ماهگی تحویل خواهد شد.
فصل پنجم – از کارافتادگی
ماده 70 – بیمه شدگانی که طبق نظر پزشک معالج غیر قابل علاج تشخیص داده می شوند پس از
انجام خدمات توان بخشی و اعلام نتیجه توان بخشی یا اشتغال چنانچه طبق نظر کمیسیونهاي پزشکی
مذکور در ماده 91 این قانون توانائی خود را کلاً یا بعضاً از دست داده باشند به ترتیب زیر با آنهافتار
خواهد شد :
هر گاه درجه کاهش قدرت کار بیمه شده شصت و شش درصدو بیشتر باشد از کارافتادة کلی شناخته
می شود .
چنانچه میزان کاهش قدرت کار بیمه شده بین سی و سه تا شصت و شش درصد و به علت حادثه ناشی
از کار باشد از کارافتادةجزئی شناخته می شود .
21
اگر درجه کاهش قدرت کار بیمه شده بین د ه تا سی و سه درصد بوده و موجب آن حادثه ناشی از کار
باشد استحقاق دریافت غرامت نقص مقطوع را خواهد داشت .
ماده 71 – بیمه شده اي که در اثر حادثه ناشی از کار یا بیماري حرفه ا ي از کارافتاده کلی شناخته شود
بدون در نظر گرفتن مدت پرداخت حق بیمه استحقاق دریافت مستمري ازکارافتادگی کلی ناشی از کار
را خواهد داشت .
ماده 72 میزان مستمري ماهانه از کارافتادگی کلی ناشی از کار عبارتست از یک سی ا م مزد یا حقوق
متوسط بیمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بیمه مشروط بر اینکه این مبلغ از پنجاه درصد مزد یا
حقوق متوسط ماهانه او کمتر و از صد درصد آن بیشتر نباشد. در مورد بیمه شدگانی که داراي همسر
بوده یا فرزند یا پدر یا مادر تحت تکفل داشته باشند و مستمري استحقاقی آنها از شصت درصد مزد یا
حقوق متوسط آنها کمتر باشد علاوه بر آن معادل د ه درصد مستمري استحقاقی به عنوان کمک مشروط
بر آنکه جمع مستمري و کمک از 60 %تجاوز نکند پرداخت خواهد شد .
تبصره – شوهر یا فرزند یا پدر یا مادر با شرایط زیر تحت تکفل بیمه شده محسوب می شوند .
سن شوهر از شصت سال متجاوز باشد و یا به تشخیص کمیسیونهاي پزشکی موضوع ماده 91 این
قانون از کارافتاده کلی بودهو در هر دو حالت به حکم این قانون مستمري دریافت ننمایدو معاش او
توسط زن تأمین شود .
فرزندان بیمه شده که حائز شرایط مذکور در بند 3 ماده 58 این قانون باشند
سن پدر از شصت و سن مادر از پنجاه و پنج سال بیشتر بوده یا اینکه به تشخیص کمیسیونهاي پزشکی
موضوع ماده 91 این قانون از کارافتاد ه باشند و معاش آنها توسط بیمه شده تأمین و در هر حال به
موجب این قانون مستمري دریافت ندارند .
تبصره – مزد یا حقوق متوسط ماهانه بیمه شده موضوع این ماده عبارت است از جمع کل مزد یا حقوق
او که به مأخذ آن حق بیمه دریافت گردیده ظرف هفتصد و بیست روز قبل از وقوع حادثه ناشی از کار
یا شروع بیماري حرفه ا ي که منجر به ازکارافتادگی شده است تقسیم به روزهاي کار ضرب در سی .
22
ماده 73 – به بیمه شده ا ي که در اثر حادثه ناشی از کار بین سی و سه تا شصت و شش درصد توانایی
کار خود را از دست داده باشد مستمري از کارافتادگی جزئی ناشی از کار پرداخت خواهد شد. میزان
مستمري عبارتست از حاصل ضرب درصد از کارافتادگی در مبلغ مستمري ازکارافتادگی کلی استحقاقی
که طبق ماده 72 این قانون تعیین می گردد .
ماده 74 .بیمه شده ا ي که در اثر حادثه ناشی از کار بین د ه تا سی و سه درصد توانایی کار خود را از
دست داده باشداستحقاق دریافت غرامت نقص عضو را خواهد داشت میزان این غرامت عبارت است از
سی و شش برابر مستمري استحقاقی مقرردر ماده 72 این قانون ضرب در، درصد از کارافتادگی .
ماده 75 بیمه شده ا ي که ظرف د ه سال قبل از وقوع حادثه غیر ناشی از کار یا ابتلاء به بیماري حداقل
حق بیمه یکسالکار را که متضمن حق بیمه نود روز کار ظرف یکسال قبل ازوقوع حادثه یا بیماري
منجر به از کارافتادگی باشد پرداختنموده باشد در صورت از کارافتادگی کلی حق استفاده از مستمري از
کارافتادگی کلی غیر ناشی از کار ماهانه را خواهد داشت .
تبصره محاسبه متوسط دستمزد و مستمري از کارافتادگی موضوع ماده فوق به ترتیب مقرر در ماده 72
این قانون و تبصره 2 آ ن صورت خواهد گرفت .
فصل ششم – بازنشستگی
ماده 76 مشمولین این قانون درصورت حائز بودن شرایط زیر حق استفاده از مستمري بازنشستگی را
خواهند داشت :
حداقل د ه سال حق بیمه مقرر را قبل از تاریخ تقاضاي بازنشستگی پرداخته باشند .
سن مرد به شصت سال تمام و سن زن به پنجاه و پنج سال تمام رسیده باشد .
23
تبصره 1کسانی که 30 سال تمام کار کرده و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته
باشند در صورتیکه سن مردان 50 سال و سن زنان 45 سال تمام باشد می توانند تقاضاي مستمري
بازنشستگی نمایند .
تبصره 2الف  کارهاي سخت و زیان آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی ، شیمیایی ، مکانیکی
و بیولوژیکی محیط کارغیراستاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتراز ظرفیتهاي
طبیعی (جسمی و روانی ) در وي ایجاد می شود کهنتیجه آ ن بیماري شغلی و عوارض ناشی از آن بوده
و بتوان با به کارگیري تمهیدات فنی ، مهندسی ، بهداشتی و ایمنی وغیره صفت سخت و زیان آور بودن را
از آن مشاغل کاهش دادیا حذف کرد .
1 کارفرمایان کلیه کارگاههاي مشمول قانون تأمین اجتماعی که تمام یا برخی از مشاغل آنها حسب
تشخیص مراجع ذي ربط سخت و زیان آور اعلام شده است یا اعلام خواهد شد مکلف اندظرف دو سال
از تاریخ تصویب این قانون نسبت به ایمن سازیعوامل شرایط محیط کار مطابق حد مجاز و
استانداردهاي مشخصشده در قانون کار و آیین نامه هاي مربوطه و سایر قوانین موضوعه در این زمینه
اقدام کنند .
2 کارفرمایان کارگاههاي مشمول قانون تأمین اجتماعی مکلف اندقبل از ارجاع کارهاي سخت و
زیان آور به بیمه شدگان ، ضمنانجام معاینات پزشکی آنان از لحاظ قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با
نوع کارهاي رجوع داده شده (موضوع ماده 90 قانون تأمین اجتماعی )، نسبت به انجام معاینات دوره ا ي
آنان کهحداقل در هر سال نباید کمتر از یک بار باشد، به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص به
هنگام بیماري و پیشگیري از فرسایشجسمی و روحی اقدام کنند. وزارتین بهداشت ، درمان و آموزش
پزشکی و کار و امور اجتماعی مکلف اند تمهیدات لازم را در انجام این بند به وسیلۀ کارفرمایان اعمال
کنند .
ب  حمایتها :
افرادي که حداقل 20 سال متوالی و 25 سال متناوب در کارهاي سخت و زیان آور (مخل سلامتی )
اشتغال داشته و در هرمورد حق بیمه مدت مذکور را به سازمان پرداخته باشند، می توانندتقاضاي
24
1 سال / مستمري بازنشستگی کنند، هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهاي سخت و زیان آور 5
محاسبه خواهد شد .
در صورتی که بیمه شدگان موضوع این تبصره قبل از رسیدن به سن مقرر یا کمتر از 20 سال سابقه
خدمت دچار فرسایش جسمیو روحی ناشی از اشتغال در کارهاي سخت و زیان آور شوند باتأیید
کمیسیونهاي پزشکی (موضوع ماده 91 قانون تأمین اجتماعی )با هر میزان سن و سابقه خدمت از
مزایاي مندرج در این تبصره برخوردار خواهند شد .
در مورد سایر بیمه شدگان حداقل سابقه پرداخت حق بیمه براي استفاده از مستمري بازنشستگی از
تاریخ تصویب این قانون هر سال یک سال افزایش خواهد یافت تا آن که این حداقلبه بیست سا ل تمام
برسد .
از تاریخ تصویب این قانون براي مشمولان این تبصرهچهار درصد (% 4) به نرخ حق بیمه در قانون
تأمین اجتماعی افزوده خواهد شد که آ ن هم در صورت تقاضاي مشمولان قانون ، به طوریکجا یا به طور
اقساطی ب ه وسیله کارفرمایان پرداخت خواهدشد .
تشخیص مشاغل سخت و زیان آور و چگونگی احراز توالی و تناوب اشتغال ، نحوه تشخیص فرسایش
جسمی و روحی و سایر موارد مطروحهدر این تبصره به موجب آیین نامه ا ي خواهد بود که
حداکثرظرف چهار ماه توسط سازمان تأمین اجتماعی و وزارتخانه هاي کار و امور اجتماعی و بهداشت ،
درمان و آموزش پزشکی تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید .
بیمه شدگانی که داراي سابقه پرداخت حق بیمه در کارهاي سخت و زیان آور به تاریخ قبل از تاریخ
تصویب این قانون باشند می توانند با استفاده از مزایاي این قانون درخواست بازنشستگی نمایند. در این
صورت با احراز شرایط توسط بیمه شده ،کارفرمایان مربوطه مکلف اند حق بیمه مربوطه و میزان
مستمري برقراري را تا احراز شرایط مندرج در تبصره 2 و همچنین چهاردرصد (% 4) میزان مستمري
برقراري نسبت به سنوات قبل از تصویب این قانون را یکجا به سازمان پرداخت نمایند .
تبصره 3بیمه شدگانی که داراي 35 سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه باشند می توانند بدون در نظر
گرفتن شرط سنی مقرردر قانون تقاضاي بازنشستگی نمایند .
25
( تبصره 4زنان کارگر با داشتن ( 20 ) سال سابقه کار و ( 42 )سال سن به شرط پرداخت حق بیمه با ( 20
روز حقوق می توانندبازنشسته شوند .
ماده 77 – میزان مستمري بازنشستگی عبارتست از یک سی ا م متوسط مزد یا حقوق بیمه شده ضرب
35 ) سی وپنج ، سی ا م متوسط مزد یا حقوق تجاوز / در سنوات پرداخت حق بیمه مشروط بر آنکه از ( 30
ننماید .
تبصره متوسط مزد یا حقوق براي محاسبه مستمري بازنشستگی عبارتست از مجموع مزد یا حقوق بیمه
شده که براساس آ ن حق بیمه پرداخت گردیده ظرف آخرین دو سال پرداخت حق بیمه تقسیم بر بیست
و چهار .
ماده 78 – کارفرما می تواند بازنشستگی بیمه شدگانی را که حداقل پنج سال پس از رسیدن به سن
بازنشستگی مقرر در این قانون به کار خود ادامه داده اند از سازمان تقاضانماید .
ماده 79 – در مورد مستخدمین شرکتهاي دولتی که به موجب قانون اکثریت سهام آنها متعلق به بخش
خصوصی شده یا بشودبه ترتیب زیر رفتار خواهد شد :
مستخدمین مشمول ماده 33 مقررات استخدامی شرکتهاي دولتی و مستخدمین شرکتهاي دولتی که
مشمول مقررات بازنشستگی ووظیفه خاص بوده اند تابع مقررات بازنشستگی و وظیفه موردعمل خود
خواهند بود .
مستخدمین شرکتهاي دولتی که مشمول قانون بیمه هاي اجتماعی هستند مشمول مقررات این قانون
خواهند شد .
سایر مستخدمین تابع مقررات قانون حمایت کارمندان در برابراثرات ناشی از پیري و از•کارافتادگی و
فوت خواهند شد .
نحوه احتساب سواب ق خدمت دولتی مستخدمین مذکور در بندهاي 1 و 3 و میزان پرداخت کسور
بازنشستگی توسط مستخدم و کارفرماو همچنین ترتیب تعیین حقوق بازنشستگی و وظیفه
26
مستخدمیآنان به موجب آئین نامه ا ي خواهد بود که توسط وزارت رفاه اجتماعی با همکاري سازمان امور
اداري و استخدامی کشور بهتصویب شوراي عالی تأمین اجتماعی می رسد.
فصل هفتم – مرگ
ماده 80 بازماندگان واجد شرایط بیمه شده متوفی در یکی از حالات زیر مستمري بازماندگان دریافت
خواهند داشت .
در صورت فوت بیمه شده بازنشسته
در صورت فوت بیمه شده از کارافتاده کلی مستمري بگیر .
در صورت فوت بیمه شده ا ي که در ده سال آخر حیات خود،حداقل حق بیمه یک سال کار، مشروط بر
اینکه ظرف آخرین سال حیات حق بیمه 90 روز کار را پرداخت کرده باشد .
تبصره 1بیمه شدگان مشمول قانون تأمین اجتماعی که قبل از تصویب این ماده واحده فوت شده و به هر
علت در موردآنان مستمري برقرار نشده است ، حسب مورد مشمول شرایط مقرردر این بند یا تبصره
2) هستند . )
تبصره 2چنانچه بیمه شده فاقد شرایط مقرر در این بند باشدولی حداقل ( 20 ) سال حق بیمه مقرر را قبل
از فوت پرداخت کرده باشد، بازماندگان وي از مستمري برخوردار خواهند شد. درتعیین متوسط مزد یا
حقوق ماهانه مشمولان این تبصره براي محاسبه میزان مستمري ، تبصره ماده ( 77 ) قانون تأمین
اجتماعی ملاك عمل قرار می گیرد .
تبصره 3بیمه شده ا ي که از تاریخ تصویب این قانون به بعد فوت می شود و فاقد شرایط مقرر در این بند
م یباشد، چنانچه سابقه پرداخت حق بیمه او کمتر از ( 20 ) سال و بیشتر از ( 10 )سال باشد، به بازماندگان
وي در ازاي هر سال سابقه پرداخت حق بیمه ، غرامت مقطوعی معادل یک ماه حداقل دستمزد
کارگرعادي در زمان فوت به طور یکجا و به نسبت سهام مقرر در ماده ( 83 (قانون تأمین اجتماعی
پرداخت می شود .
27
بند ج ماده 39 . ج . در طول برنامه سوم تبصره ( 3) ردیف ( 3 (ماده واحده قانون تأمین اجتماعی مصوبه
1376/7/27 مجلسشوراي اسلامی به شرح ذیل اصلاح می شود .
در صورت فوت بیمه شده اي که بین د ه تا بیست سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد به بازماندگان
وي به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه بدون الزام به رعایت ماده ( 111 ) قانون تأمین اجتماعی و به
نسبت سهام مقرر در ماده ( 83 ) همان قانون مستمري پرداخت می گردد .
بیمه شده ا ي که از تاریخ تصویب این قانون به بعد فوت می شود چنانچه سابقه پرداخت حق بیمه او از
یک سال تا دهسال باشد به بازماندگان وي در ازاء هر سال سابقه پرداخت حق بیمه غرامت مقطوعی
معادل یک ما ه حداقل دستمزد کارگرعادي در زمان فوت بطور یکجا و به نسبت سهام مقرر در
ماده ( 83 ) قانون تأمین اجتماعی پرداخت می شود .
تبصره 4در مواردي که بیمه شده بر اثر حادثۀ ناشی از کار یا بیماریهاي حرفه ا ي فوت نماید .
ماده 81 بازماندگان واجد شرایط متوفی که استحقاق دریافت مستمري را خواهند داشت عبارتند از :
عیال دائم بیمه شده متوفی مادام که شوهر اختیار نکردهاست .
تبصره همسران بیمه شدگان متوفی که شوهر اختیار نموده اند(عقد دائم ) در صورت فوت شوهر دوم ،
توسط تأمین اجتماعی مجدداًبه آنها مستمري پرداخت خواهد شد. بار مالی ناشی از این تبصره از محل
س ه درصد ( 3%) کمک دولت به بیمه شدگان تأمین خواهدشد. آئین نامۀ اجرائی این قانون ظرف مدت
دو ماه توسط سازمان تأمین اجتماعی پیشنهاد و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید
فرزندان متوفی در صورتی که سن آنان کمتر از هجده سال تمام باشد و یا منحصرا به تحصیل اشتغال
داشته باشند یا به علت بیماري یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیون پزشکی موضوعماده 91 این قانون
قادر به کار نباشند .
پدر و مادر متوفی در صورتی که اولاً تحت تکفل او بوده ثانیاً سن پدر از شصت سال و سن مادر از
پنجاه و پنج سال تجاوز کرده باشد و یا آنکه به تشخیص کمیسیون پزشکی موضوع ماده 91 این قانون از
کارافتاده باشند و در هر حال مستمري از سازمان دریافت ندارند .
28
ماده 82 – بازماندگان بیمه شده زن با شرایط زیر از مستمري استفاده خواهند کرد :
شوهر مشروط بر اینکه اولاً تحت تکفل زن بوده ثانیاً سن او از شصت سال متجاوز باشد یا طبق نظر
کمیسیون پزشکی موضوع ماده 91 این قانون از کارافتاده بوده و در هر حال مستمري از سازمان دریافت
نکند .
فرزندان در صورت حائز بودن شرایط زیر :
الف . پدر آنها در قید حیات نبوده یا واجد شرایط مذکور در بنداول این ماده باشد و از مستمري
دیگري استفاده نکند .
ب . سن آنها کمتر از هجده سال تمام باشد و یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته باشند تا پایان
تحصیل و یا به علت بیماري یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیون پزشکی موضوع ماده 91 این قانون
قادر به کار نباشند .
پدر و مادر در صورتی که اولاً تحت تکفل او بوده ثانیاًسن پدر از شصت سال و سن مادر از پنجاه و
پنج سال تجاوزکرده باشد و یا آنکه به تشخیص کمیسیون پزشکی موضوع ماده 91 این قانون از
کارافتاده باشند و در هر حال مستمري از سازمان دریافت ندارند .
ماده 83 سهم مستمري هر یک از بازماندگان بیمه شده متوفی بشرح زیر می باشد :
میزان مستمري همسر بیمه شده متوفی معادل پنجاه درصد مستمري استحقاقی بیمه شده است و در
صورتی که بیمه شده مرد داراي چند همسر دائم باشد مستمري به تساوي بین آنان تقسیم خواهدشد .
میزان مستمري هر فرزند بیمه شده متوفی معادل بیست و پنج درصد مستمري استحقاقی بیمه شده
م یباشد و در صورتی که پدرو مادر را از دست داده باشد مستمري او دو برابر میزان مذکورخواهد بود .
میزان مستمري هر یک از پدر و مادر بیمه شده متوفی معادل بیست درصد مستمري استحقاقی بیمه شده
م یباشد. مجموع مستمري بازماندگان بیمه شده متوفی نباید از میزان مستمري استحقاقی متوفی تجاوز
نماید هر گاه مجموع مستمري از این میزان تجاوزکند سهم هر یک از مستمري بگیران به نسبت تقلیل
داده می شودو در این صورت اگر یکی از مستمري بگیران فوت شود یا فاقدشرایط استحقاقی دریافت
29
مستمري گردد سهم بقیه آنان با توجه به تقسیم بندي مذکور در این ماده افزایش خواهد یافت و درهر
حال بازماندگان بیمه شده از صد در صد مستمري بازماندگان متوفی استفاده خواهند کرد .
تبصره منظور از مستمري استحقاقی بیمه شده متوفی مستمري حین فوت او می باشد. در مورد
بیمه شدگانی که در اثر هر نوع حادثه یا بیماري فوت شوند مستمري استحقاقی عبارت است ازمستمري
که براي بیمه شده از کارافتاده کلی حسب مورد برقرارمی شود .
ماده 84 هرگاه بیمه شده فوت کند هزینه کفن و دفن او از طرف سازمان تأمین خدمات درمانی
پرداخت خواهد شد.
فصل هشتم – ازدواج و عائله مندي
ماده 85 به بیمه شده زن یا مردکه براي اولین بار ازدواج م یکند مبلغی معادل یکماه متوسط مزد یا
حقوق با رعایت شرایط زیر به عنوان کمک ازدواج پرداخت می شود .
در تاریخ ازدواج رابطه استخدامی او با کارفرما قطع نشده باشد .
ظرف پنج سال قبل از تاریخ ازدواج حداقل حق بیمه هفتصدو بیست روز کار را به سازمان پرداخته
باشد .
عقد ازدواج دائم بوده و در دفتر رسمی ازدواج به ثبت رسیده باشد .
تبصره 1. مزد یا حقوق متوسط موضوع این ماده عبارت است از جمع دریافتی بیمه شده ظرف دو سال
. قبل از ازدواج کهبه مأخذ آن حق بیمه پرداخت شده است تقسیم بر 24
تبصره 2در صورتی که طرفین عقد ازدواج واجد شرایط مذکوردر این ماده باشند کمک ازدواج به هر
دو نفر داده خواهد شد .
ماده 86 کمک عائله مندي منحصراً تا دو فرزند بیمه شده پرداخت می شود مشروط بر آنکه :
30
بیمه شده حداقل سابقه پرداخت حق بیمه هفتصد و بیست روزکار را داشته باشد .
سن فرزندان او از هجده سال کمتر باشد و یا منحصراً به تحصیل اشتغا ل داشته باشند تا پایان تحصیل یا
در اثر بیماري یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیونهاي پزشکی موضوع ماده 91 این قانون قادر به کار
نباشند .
میزان کمک عائله مندي معادل سه برابر حداقل مزد روزانه کارگر ساده در مناطق مختلف براي هر فرزند
در هر ماه می باشد .
ماده 87 پرداخت کمک عائله مندي به عهده کارفرما می باشد و باید در موقع پرداخت مزد یا حقوق به
بیمه شده پرداخت شود .
تبصره هر گاه در مورد پرداخت کمک عائله مندي اختلافی بی نبیمه شده و کارفرما حاصل شود به
طریق مذکور در فصل حل اختلاف قانون کار عمل خواهد شد.
فصل نهم – مقررات کلی راجع ب ه کمکها
ماده 88 انجام خدمات بهداشتی مربوط به محیط کار به عهده کارفرمایان است . بیمه شدگانی که در محیط
کار با مواد زیان آور از قبیل گازهاي سمی ، اشعه و غیره تماس داشته باشند باید حداقل هر سال یکبار از
طرف سازمان تأمین خدمات درمانی معاینه پزشکی شوند .
ماده 89 افرادي که به موجب قوانین سابق بیمه هاي اجتماعی یا به موجب این قانون بازنشسته و یا از
کارافتاده شده یامی شوند و افراد بلافصل خانواده آنها همچنین افرادي که مستمري بازماندگان دریافت
م یدارند با پرداخت دو درصد از مستمري دریافتی از خدمات درمانی مذکور در بندهاي الف و ب ماده
3 این قانون توسط سازمان تأمین خدمات درمانی برخوردار خواهند شد، مابه التفاوت وجوه پرداختی
توسط بیمه شدگان موضو ع این ماده تا مبالغی که طبق ضوابط قانون تأمین درمان مستخدمین دولت باید
پرداخت شود از طرف سازمان تأمین خواهد شد .
31
ماده 90 افراد شاغل در کارگاهها باید قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با کارهاي مرجوع داشته باشند
بدین منظور کارفرمایان مکلفند قبل از به کار گماردن آنها ترتیب معاینه پزشکی آنهارا بدهند .
در صورتی که پس از استخدام مشمولین قانون معلوم شود کهنامبردگان در حین استخدام قابلیت و
استعداد کار مرجوع رانداشته و کارفرما در معاینه پزشکی آنها تعلل کرده است وبالنتیجه بیمه شده دچار
حادثه شده و یا بیماریش شدت یابدسازمان تأمین خدمات درمانی و این سازمان مقررات این قانون را
درباره بیمه شده اجرا و هزینه هاي مربوط را از کارفرماطبق ماده 50 این قانون مطالبه و وصول خواهند
نمود .
ماده 91 براي تعیین میزان از کارافتادگی جسمی و روحی بیمه شدگان و افراد خانواده آنها
کمیسیون هاي بدوي و تجدیدنظر پزشکی تشکیل خواهد شد. ترتیب تشکیل و تعیین اعضاء و
ترتیب رسیدگی و صدور رأي براساس جدول میزان از کارافتادگی طبق آئین نامه ا ي خواهد بود که به
پیشنهاد این سازمان و سازمان تأمین خدمات درمانی به تصویب شوراي عالی می رسد .
ماده 92 به منظور نظارت بر حسن اجراي وظایف درمانی ناشی از اجراي این قانون 3 نفر از کارشناسان
بیمه درمانی بهانتخاب وزیر بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی در شوراي فنیسازمان تأمین خدمات
درمانی موضوع ماده 4 قانون تأمین خدمات درمانی مستخدمین دولت عضویت خواهند یافت .
ماده 93 تغییر میزان از کارافتادگی در موارد زیر مستلزم تجدید نظر در مبلغ مستمري می باشد :
مستمري از کارافتادگی کلی در صورت از بین رفتن شرایط از کارافتادگی کلی به محض اشتغال مجدد
مستمري بگیر قطع می شود.در صورتی که تقلیل میزان از کارافتادگی ناشی از کار به میزان مندرج در مواد
73 و 74 این قانون باشد حسب مورد مستمري از کارافتادگی جزئی ناشی از کار یا غرامت نقص عضو
پرداختخواهد شد .
مستمري از کارافتادگی جزئی ناشی از کار موضوع ماده 73 این قانون ظرف پنج سال از تاریخ برقراي
قابل تجدید نظرمی باشد .
32
در صورتی که در نتیجه تجدید نظر معلوم گردد که بیمه شده فاقد یکی از شرایط مقرر می باشد مستمري
او قطع خواهد شد ودر صورتی که مشمول ماده 74 این قانون شناخته شود غرامت مذکور در آن ماده
را دریافت خواهد نمود .
هرگاه میزان از کارافتادگی جزئی ناشی از کار افزایش یابدو این تغییر نتیجه حادثه منجر به از
کارافتادگی باشد مستمریاز کارافتادگی جزئی حسب مورد به مستمري کلی ناشی از کارتبدیل و یا میزان
مستمري از کارافتادگی جزئی افزایش خواهدیافت .
ماده 94 هرگاه براي یک مدت دو یا چند کمک نقدي موضوع این قانون به بیمه شده تعلق گیرد فقط
کمک نقدي که میزان آ ن بیشتر است پرداخت خواهد شد به استثناي کمک ازدواج وعائله مندي و نوزاد
که دریافت آنها مانع استفاده از سایرکمکهاي مقرر نخواهد بود .
افراد تحت تکفل بیمه شدگان در ایام خدمت سربازي بیمه شدهاز مزایاي قانونی بیمه هاي اجتماعی
سازمان موظف است حق بیمه این افراد را طبق نرخ سازمان تأمین خدمات درمانی » برخودار خواهند بود
.» به سازمان مزبور پرداخت نماید
ماده 95 مدت خدمت وظیفه مشمولین این قانون پس از پایان خدمت و اشتغال مجدد در مؤسسات
مشمول این قانون جزو سابقهپرداخت حق بیمه آنها منظور خواهد شد .
ماده 96 سازمان مکلف است میزان کلیه مستمریهاي بازنشستگی ،از کارافتادگی کلی و مجموع مستمري
بازماندگان را در فواصل زمانی که حداکثر از سالی یکبار کمتر نباشد باتوجه به افزایش هزینه زندگی با
تصویب هیأت وزیران به همان نسبت افزایش دهد .
فصل دهم – تخلفات  مقررات کیفري
ماده 97 هرکس به استناد اسنادو گواهی هاي خلاف واقع یا با توسل به عناوین و وسایل تقلبی از
مزایاي مقرر در این قانون به نفع خود استفاده نماید یاموجبات استفاده افراد خانواده خود یا اشخاص
ثالث را از مزایاي مذکور فراهم سازد به پرداخت جزاي نقدي معادل دو برابر خسارات وارده به سازمان
33
تأمین خدمات درمانی یا این سازمان و درصورت تکرار به حبس جنحه ا ي از 61 روز تا شش ماه
محکوم خواهدشد .
ماده 98 کارفرمایانی که در موعد مقرر در این قانون حق بیمه موضو ع قانون را پرداخت ننمایند علاوه بر
تأدیه حقبیمه به پرداخت مبلغی معادل نیم در هزار مبلغ عقب افتاده براي هر روز تأخیر بابت خسارت
تأخیر ملزم خواهند بود این خسارت نیز به ترتیب مقرر در ماده 50 این قانون وصول خواهدشد .
ماده 99 کارفرمایان ی که ظرف مدت یکسال از تاریخ تصویب این قانون در مورد ترتیب پرداخت بدهی
معوقه متعلق به قبل از فروردین 1354 خود با سازمان توافق نمایند از تأدیه خسارتتأخیر و جرائم معاف
خواهند بود .
همچنین ظرف مدت یکسال فوق کارفرمایانی که به تشخیص سازمان به پرداخت بدهی هاي سابق خود
معترض می باشند و یا آنکه کارگران آنان عملاً امکان استفاده از قسمتی از کمکهاي قانونی
مقررنداشته اند می توانند به هیأت هاي تشخیص مطالبات مقرر در مواد 43 و 44 مراجعه نمایند.
هیأت هاي مذکور ب ه دلایل و مدارک یکه از طرف کارفرما ابراز می شود رسیدگی نموده و تصمیم
مقتضی اتخاذ خواهند کرد. در مورد بدهی هاي زائد بر دویست هزار ریال به تقاضاي کارفرما و یا
سازمان موضوع قابل رسیدگی مجدد در هیأت تجدید نظر بوده و تصمیم متخذه قطعی و لازم الاجرا
است . هیأتهاي فوق الذکر می توانند به درخواست کارفرما ترتیب پرداختبدهی او را حداکثر در 36 قسط
ماهانه بدهند و در این مدت کارفرماباید به میزان 12 درصد نسبت به مانده بدهی خود بهره به سازمان
بپردازند. در مورد دیون قطعی اعم از اینکه قطعیت آ ن ناشی از انقضاي مهلت اعتراض مقرر در قانون و
یا صدورآراء هیأتهاي موضوع مواد 43 و 44 این قانون بوده و مربوطبه قبل از فروردین 1354 باشد، در
صورتی که کارفرماي مربوط تا تاریخ تصویب این قانون ترتیب پرداخت اصل بدهی خود را داده باشد
از تأدیه خسارت تأخیر که پرداخت ننموده معاف خواهد بود. در مورد دیون مربوط به قبل از فروردین
1354 درصورتی که کارفرما از انجام تعهدات و اجراي ترتیب پرداخت بدهی خود که مورد موافقت
سازمان قرار گرفته تخلف نماید کلیه جرائم و خسارات بخشوده قابل وصول خواهد بود .
ماده 100 کارفرمایانی که از تنظیم صورت مزد یا حقوق به ترتیب مذکور در قانون و آئین نامه مربوط
خودداري کنند و کارفرمایانی که در موعد مقرر در ماده 39 صورت مزد بیمه شدگان را به سازمان ارسال
ندارند یا به ترتیبی که با موافقت قبلی سازمان معین می شود در مورد ارسال صورت مزد عمل نکنند به
34
پرداخت خسارتی معادل یک دوازدهم حق بیمه آن ماهی که صورت مزد نداده اندملزم خواهند بود، این
خسارت طبق ماده 50 این قانون از طریق صدور اجرائیه وصول خواهد شد .
ماده 101 سازمان مکلف است به صورت مزد ارسالی از طرف کارفرما ظرف مدت شش ما ه از تاریخ
وصول رسیدگی کند و درصورتی که از لحاظ تعداد بیمه شدگان یا میزان مزد یا حقوق یا مدت کار
اختلافی مشاهده نماید مراتب را به کارفرما ابلاغ کند در صورتی که کارفرما تسلیم نظر سازمان نباشد
م یتواند از هیأتهاي تشخیص موضوع مواد 43 و 44 این قانون تقاضاي رسیدگیکند هر گاه رأي هیأت
مبنی بر تأیید نظر سازمان باشد کارفرماعلاوه بر پرداخت حق بیمه به تأدیه خسارتی معادل یک
دوازدهم مابه التفاوت ملزم خواهد بود که طبق ماده 50 این قانون از طریق صدور اجرائیه وصول خواهد
شد .
ماده 102 در صورتی که کارفرما یا نماینده او از اقدامات بازرس سازمان جلوگیري نموده یا از ارائه
دفاتر و مدارك مربوط و تسلیم رونوشت یا عکس آنها به بازرس خودداري کند به جزاي نقدي از پانصد
ریال تا ده هزار ریال محکوم خواهد شد گزارش بازرسان سازمان در این خصوص در حکم گزارش
ضابطین دادگستري است .
ماده 104 وجوه و اموال سازمان در حکم وجوه و اموال عمومی م یباشد و هر گونه برداشت غیر قانونی
از وجوه مذکور و تصرف غیر مجاز در اموال آ ن اختلاس یا تصرف غیرقانونی است و مرتکب طبق
قوانین کیفري تعقیب خواهد شد .
ماده 105 کلیه کسانی که گواهی آنان مجوز استفاده ازمزایاي مقرر در این قانون می باشد در صورت
صدور گواهی خلاف واقع علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس جنحه ا ي از 61 روز تا شش ماه
محکوم خواهند شد .
ماده 106 کلیه خسارات و وجوه حاصل از جرائم نقدي مقرر در این قانون به حساب سازمان واریز و
جزء درآمدهاي آ ن منظورخواهد شد .
ماده 107 به شکایات و دعاوي سازمان در مراجع قضائی خارج از نوبت رسیدگی خواهد شد .
35
ماده 108 کارفرمایانی که حق بیمه قطعی شده بیمه شدگان را ظرف یکماه پس از ابلاغ آن از طرف
سازمان نپردازند. یاترتیبی براي پرداخت آ ن با موافقت سازمان ندهند به دو برابرخسارات مذکور در
ماده 97 این قانون محکوم خواهند شد .
ماد ه 109 در صورتی که کارفرما شخص حقوقی باشد، مسئولیتهایجزائی مقرر در این قانون متوجه
مدیرعامل شرکت یا هر شخصدیگري خواهد بود که در اثر فعل یا ترك فعل او موجبات ضررو زیان
سازمان یا بیمه شدگان فراهم شده است .
فصل یازدهم – مقررات مختلف
ماده 110 سازمان از پرداخت هرگونه مالیات و عوارض اعم از حقوق و عوارض گمرکی و سود
بازرگانی و غیره و پرداخت هزینه دادرسی دعاوي معاف است .
تبصره 1معافیت هاي موضوع این ماده شامل سازمان بیمه هاي اجتماعی سابق ، سازمان تأمین اجتماعی
سابق و صندوق تأمین
تبصره 2کلیه کارکنان سازمان از لحاظ پرداخت مالیات وعوارض بر حقوق و مزایا، مانند مستخدمین
رسمی دولت خواهند بود .
ماده 111 مستمري از کارافتادگی کلی و مستمري بازنشستگی و مجموع مستمري بازماندگان در هر
حال نباید از حداقل مزدکارگر عادي کمتر باشد .
ماده 112 بیمه شدگانی که به موجب این قانون مستمري یا کمک نقدي دیگري از سازمان دریافت
م یکنند نسبت به وجوه دریافتی از پرداخت هر گونه مالیات معاف می باشند .
ماده 113 . کلیه کارکنان سازمان از لحاظ پرداخت مالیات و عوارض بر حقوق و مزایا مانند مستخدمین
رسمی دولت خواهندبود .
ماده 114 ضوابط سنی و مدت خدمت براي احتساب مستمري بازنشستگی کارکنان سازمان قبل از
موعد مقرر تابع ضوابط ومقررات قانون استخدام کشوري و تغییرات و اصلاحات بعدي آن خواهد بود.
36
حقوق بازنشستگی این افراد برابر با متوسط حقوق و مزایاي دریافتی دو سال آخر خدمت که مأخذ
پرداخت حق بیمه بوده است می باشد .
ماده 115 افرادي که تا تاریخ تصویب این قانون طبق قوانین سابق بیمه هاي اجتماعی مستمري در حق
آنان برقرار شده است مستمري خود را از سازمان دریافت خواهند داشت . مفاد ماده 96 در مورد
مشمولین این ماده نیز رعایت خواهد شد .
ماده 116 سوابق پرداخت حق بیمه افراد بیمه شده از نظر تعهدات مذکور در ماده یک این قانون نزد
شرکت سهامی بیمه ایران ، بنگاه رفاه اجتماعی صندوق تعاون و بیمه کارگران و سازمان بیمه هاي
اجتماعی کارگران و سازمان بیمه هاي اجتماعی و همچنین افرادي که بیمه اختیاري بوده اند براي
استفاده از مزایاي مذکور در این قانون جزء سابقه آنان محسوب خواهدشد مشروط بر اینکه :
کارگاه یا مؤسسه ا ي که بیمه شده در آن به کار اشتغال داشته است کارگران و کارمندان خود را نزد یکی
از مؤسسات مذکور بیمه نموده باشد و اشتغال بیمه شده نیز در آن کارگاه یا مؤسسه مسلم باشد .
کمک مورد تقاضا در قانونی که حق بیمه به موجب آ ن پرداخت گردیده پیش بینی شده باشد .
ماده 117 میزان حق بیمه روستائیان مشمول قانون بیمه هاي اجتماعی روستائیان و ترتیب وصول آن و
انواع کمکهاي قانونی و منابع مالی تأمین هزینه هاي مربوط به بیمه شدگان روستائی به موجب آئین نامه ا ي،
خواهد بود که به پیشنهاد وزارت رفاه اجتماعی به تصویب کمیسیونهاي مربوط مجلسین می رسد. تا
زمانتصویب آئین نامه مذکور، مقررات و آئین نامه هاي موجود قانون بیمه هاي اجتماعی روستائیان به
قوت خود باقی است .
ماده 118 از تاریخ اجراي این قانون  قانون بیمه هاي اجتماعی مصوب 1339 و اصلاحیه هاي آن و
قانون افزایش مستمریهاي بعضی از مستمري بگیران مشمول قانون بیمه هاي اجتماعی ، قانون تأمین
آموزش فرزندان کارگر و سایر قوانینی که با این قانون مغایرت دارد ملغی است .
تبصره 1کلیه تعهدات مالی و اموال و دارائی صندوق تأمین آموزش فرزندان کارگر به سازمان منتقل
می شود .
37
تبصره 2کارکنان صندوق تأمین آموزش فرزندان کارگر به سازمان منتقل و تابع مقررات و نظامات
استخدامی سازمان خواهند بود .
تبصره 3آئین نامه هاي اجرائی قانون سابق بیمه هاي اجتماعی که با این قانون مغایرت نداشته باشد تا زمان
تنظیم و تصویب آئین نامه هاي اجرائی این قانون قابل اجراء است .

سایت تامین اجتماعی

منبع : کارگر نیوز


دیدگاه خود را بنویسید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: